Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5 _Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc
 
thnlscantho-5
QUYỂN 5  
  TRANG CHỦ
  TIN TỨC
  THÔNG BÁO
  TRANG KHOA HỌC
  => Cuộc đời và di huấn của nữ thiền sư
  => Năm dê nói chuyện mèo
  => 31 ngày rong chơi... 170 -171
  => Cây sơ ri Gò Công
  => Tái cơ cấu sản xuất lúa gạo VN
  => Nhà sáng chế laser Charles Townes qua đời
  => Tai nạn hạt nhân
  => Bệnh tiểu đường
  => Dỏm khắp mọi nơi
  => Ba cái chuyện ruồi bu kiến đậu
  => Thế giới thực vật quanh ta
  => Mừng ngày quốc tế phụ nữ
  => Chúng ta không còn nơi nào ẩn núp
  => Rèn luyện kiến tạo nguyên tố mới
  => Chỉ là một chuyến đi
  => 31 ngày rong chơi...172-173
  => 31 ngày rong chơi...174-175
  => Những sách nói về Châu Á..
  => Từ sữa bò đến sữa người
  => Thất bại đa văn hóa
  => Thực phẩm và phóng xạ
  => 31 ngày rong chơi... 176-177
  => 31 ngày rong chơi...178-179
  => Biết rõ hơn đôi chút...
  => Bonjour Việt Nam
  => Ứng dụng vàng trong y khoa
  => Chó tây chó ta
  => Hảy trân quý cuộc sống ngày hôm nay
  => Tóc tơ vàng
  => Thời trang Paris
  => 31 ngày rong chơi..180-181
  => 31 ngày P 182-183
  => Tình trạng chạy đua vũ khí..
  => Máy gia tốc hạt nhân
  => Có nên ăn chay hay không
  => 31 ngày rong chơi..184-185
  => Dồn điền đổi thửa ở Miền Trung và ĐBCL
  => Xử dụng kim loại đất hiếm
  => Bệnh than kinh niên
  => 31 ngày P 186-187
  => Nói láo hay nói thiệt
  => Tiến bộ ở ngành sinh học
  => Dồn điền đổi thửa Miền Trung
  => 31 ngày rong chơi 188-189
  => Cọ dừa Oil palm
  => Đăng cay ngọt bùi mùa phục sinh
  => Phát minh khoa học... P1
  => 31 ngày lang thang P 190-191
  => Du khách mang siêu khuẩn..
  => 31 ngày rong chơi 192-193
  => Ngừa ung thư tùy thuộc
  => Hiểu thế nào là Cửu huyền
  => Kỳ thị chủng tộc tại Canada
  => Vỏ khí hạt nhân - P 1
  => Vỏ khí hạt nhân . Phần 2 và 3
  => Phát minh khoa học từ bắt chước ... P2
  => 31 ngày P 194-195
  => Phải chăng chuyện động đất...
  => Thời trang Cali năm 2015
  => Nỗi khổ của phiến quân...
  => 31 ngày rong chơi 196-197
  => Mục và súc khác nhau thế nào
  => Tản mạn về tôm hùm Bắc Mỹ
  => Đã và sướng gì đâu
  => Anh hùng kín đáo...
  => Dã man, tàn nhẫn...
  => Nước và con người P1
  => Discreet hero - Vargas Llosa
  => 31 ngày P 198-199
  => Khi Bác sỷ bị ung thư não
  => Kỹ thuật sinh học Crispr
  => Nuôi dế làm thịt bíp tết
  => Chuyện ngày về
  => 31 ngày rong chơi miền Đất Phật. P 200-201
  => Xử dụng nọc độc nhện
  => Nước và con người P2
  => 31 ngày P202-203
  => Học trường quản trị...
  => Xém chết vì rượu
  => Nghiên cứu phát triển Phú Quốc
  => 31 ngày rong chơi...204-Hết
  => Tìm hiểu sinh thái nhân văn
  => Động đất tại Nepal
  => Tiến bộ khoa học - Phần 2
  => Chó và người
  => Chào đón ngày lễ Mẹ
  => Ông uông bà chê
  => Bình thường mới ở Trung Quốc
  => Phim Cô Bé Lọ Lem
  => Cải tổ đại học ở Trung quốc
  => Chấm dứt cải cách ở TQ ?
  => Vô thường - Vô ngã
  => Thách thức thực sự...
  => Khi cao niên mất ngủ
  => Bí mật về xác ướp thú vật ở Ai Cập
  => Chấm dứt cải cách ở Trung Quốc - P2
  => Đụng tường
  => Nướng vỉ, nướng sắt và hội chứng BBQ
  => Thách thức thực sự ở Thái Bình Dương
  => Trường sinh bất tử
  => Ăn nhiều muối và bệnh tăng huyết áp
  => Vùng thiên nhiên Bình Trị Thiên...
  => 20 điều biết hơn..
  => Thư của GS Tôn Thất Trình
  => Hoa Kỳ khảo cứu...
  => Vần đề chủng tộc ở Trung Quốc
  => Bán ảo tưởng
  => Trận động đất sắp tới xảy ra ở đâu
  => VN muốn mua ...
  => Bia Việt Nam - Phần 1
  => Ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Listeria
  => Tại hải ngoại dân nghỉ hưu hay làm gì?
  => Bệnh kém trí nhớ
  => Thuốc kháng sinh
  => Khi cơm chẳng lành canh chẳng ngọt
  => Bia Việt Nam - Phần 2
  => Non cao tuổi vẫn chưa già
  => Tìm hiểu về loài ong
  => Những bộ mặt mới về năng lượng ở Hoa Kỳ năm 2015
  => Thế giới loài hoa trong thi ca Việt
  => Tìm hiểu loài ong - Phần 2
  => Vui buồn ngày Lễ Cha
  => Một người cha tuyệt vời
  => GS Robert Barone
  => Bệnh cảm
  => Nguyên tố Uranium
  => Những bộ mặt mới ... Phần 2
  => Sức khỏe trong tay bạn
  => Khi tui nấu tui ăn
  => Bệnh cúm
  => Mừng hụt
  => Mồ hôi
  => Fast food hay fat food
  => Ngành khoa học dữ liệu
  => Sáu giờ ba mươi
  => Sao Diêm Vương
  => Báo Đất Việt phỏng vấn TS Trần Văn Đạt
  => Bệnh đậu mùa
  => Hội chứng viêm phổi Trung Đông Mers-CoV
  => Chất béo Trans rất nguy hiểm cho sức khỏe
  => Cha mẹ già hải ngoại
  => Chiến tranh tương lai - Phần I
  => Bệnh lao
  => Thịt chó thịt mèo
  => Chiến tranh tương lai - Phần 2
  => Việt Ba lô trên miền đất lạ
  => Bệnh Si đa
  => Tìm hiểu về loài ong - Phần 3
  => Bớt ăn thịt là tốt nhất
  => Sức mạnh mềm của Trung Quốc - Phần 1
  => Bệnh phong đòn gánh
  => Người Việt trồng lúa tại Camargue Pháp
  => Sinh tố B12
  => Cái ngàn vàng của cọp đực
  => Bệnh sốt rét tê liệt
  => Sức mạnh mềm Trung quốc -- Phần 2
  => Tôi có một ước mơ
  => Vợ chồng già lớp tuổi 70
  => Hố đen trong vũ trụ
  => Nội, Ngoại Mông ngày nay
  => Bệnh quai hàm
  => Chuyện khó nói của con kiki
  => Nước Lào ngày nay
  => Nghiện ngập - Phần I
  => Trai hay gái
  => Kiếp tha hương
  => Thèm chất ngọt và bệnh tiểu đường
  => Lycopene trong tomato là gì?
  => Dầu mỡ và sức khỏe
  => Du lịch Canada
  => Hip-hop - P 1
  => Bệnh ban đỏ
  => Nghiện ngập. Phần 2
  => Trời u ám
  => Hip-hop. Phần 2
  => Bệnh ho gà
  => Chúng ta biết gì về Pluto
  => Động đất cấp 9.2
  => Bễ mánh rồi
  => Nước Cam Bốt ngày nay
  => Thèm cơm
  => Bệnh sốt xuất huyết
  => Thời tiết bất thường năm 2015
  => Chúng ta biết gì về hành tinh Kepler-452b
  => Cam bốt ngày nay - Phần 2
  => Uống sữa bò có tốt cho sức khỏe không?
  => Niềm vui cao niên
  => Bệnh dịch tả
  => Hoa dại làm mù lòa
  => Thái Lan ngày nay - Phần I
  => Bệnh giun chỉ
  => Bệnh tâm thần
  => Bệnh nói láo
  => Bệnh đau gan C
  => Bàn tay lông lá của tập đoàn kỹ nghệ thực phẩm
  => Giải quyết lương thực trong hiện tại và tương lai
  => Nước Thái Lan ngày nay - Phần 2
  => Bệnh sốt Đức Rubella
  => Khuyên đừng uống rượu
  => Súp Vi Cá
  => Giải quyết lương thực ... Phần 2
  => Mã Lai Á ngày nay
  => Đời đẹp như mơ
  => Vai trò của sinh tố trong cơ thể
  => Mùa vu lan
  => Tôi phạm tội sát sanh trợ tử thú y
  => Giải quyết lương thực. Phần 3
  => Mã Lai Á ngày nay - Phần 2
  => Singapore ngày nay - P 1
  => Nhà máy phát điện không thải khí nhà kiếng
  => Gai cột sống
  => Mí mắt sụp một bên
  => Cẩn thận với thuốc thiên nhiên
  => Singapore ngày nay - P 2
  => Du Lịch Thánh địa
  => Bệnh Multiple Myeloma
  => Bệnh ngứa của người bơi lội
  => Đưa em lên đỉnh tuyệt vời
  => Chúng ta có thể đảo ngược lão hóa được không?
  => Lạm bàn phát triển tỉnh Đồng Nai - Biên Hòa
  => Thánh Địa Indein
  => Bệnh tuyến giáp trạng
  => Dược thảo và tác dụng phụ nguy hiểm
  => Nam nữ bình quyền
  => Long An - Phần I
  => Bệnh Paget
  => Trở lại Kalaw, Mayamar
  => Trồng nho độc đáo trên đất núi lửa
  => Việt nam trước nguy cơ nước biển dâng cao
  => Chuyện du học bằng ghe
  => Nước biển đang dâng cao trầm trọng
  => Long An - Phần 2
  => Hải phòng xưa và nay
  => Cá tôm sò ốc ăn sống được không
  => Ung thư máu
  => Tìm hiểu về loài kiến
  => Obama và Á châu
  => Hiện có bao nhiêu cây rừng trên thế giới
  => Bệnh viêm gan B
  => Bệnh suyễn
  => Nhiệm vụ của phổi
  => Hạnh phúc đối diện tử sanh
  => Xã hội đen
  => Nạn phá rừng hiện nay trên thế giới
  => Nhức đầu
  => Bệnh lao bò
  => Ngày tàn của thuốc kháng sinh
  => Áp dụng biến đổi di truyền sản xuất thuốc trị ung thư
  => Chất béo trong máu
  => Nghĩ về tâm từ và nhân ái
  => Xã hội đen Nhật
  => Tại sao sâu keo bài tiết phân lên đọt bắp
  => Ho
  => Guayule
  => Không có chết, không có sợ
  => Hảy an nhiên trong tỉnh thức
  => Tảo xanh có thể trị mắt mù
  => Hảy nhìn Trung quốc Tập Cận Bình làm gì?
  => Xã hội đen Nhật - Phần 2
  => Bệnh thống phong
  => Palm oil và sự mất dần rừng nhiệt đới
  => Đạp xe, một cái mode đang lên tại hải ngoại
  => Trứng gà tại...
  => Uống cà phê chiều tối và giấc ngủ
  => Kỷ thuật - Technology ngày nay là gì đây ?
  => Bịnh Đính Xương
  => Virus influenza
  => Chồng giận thì vợ bớt lời
  => Thế giới chấm dứt phá rừng vào năm 2030
  => Kỷ thuật - Phần 2
  => Cần sa
  => Bệnh mắc toi
  => Ông đi đường ông, tui đường tui
  => Vua Quang Trung vị anh hùng dân tộc
  => Săn heo rừng ở Phi Châu
  => Bải biển Silicon Beach Nam Cali
  => Thoái vị của xương
  => Bác sỉ thú y nói chuyện về gạo
  => Nạn đói đang hoành hành thế giới do thất mùa
  => Trần Hưng Đạo đánh tan quân Nguyên - Mông
  => Mi Nô và tôi
  => Tương lai thực phẩm
  => Bệnh vẩy nến
  => An toàn vệ sinh thực phẩm trên thế giới, một ảo tưởng
  => Nắng mưa là bệnh của trời
  => Đổi đời
  => Nhớ về đồng nghiệp xưa
  => Tỉnh Vân Nam - Phần 1
  => Bệnh loãng xương
  => Lê Lợi đánh thắng quân Minh
  => Gió đã xoay chiều: cỏ ngọt Stevia
  => Chuyện tám trứng
  => Cỏ cây cũng biết phỉnh lừa
  => Sông ngòi Miền Trung
  => Tỉnh Vân Nam - Phần 2
  => Bệnh Giang mai
  => Trồng lúa cổ truyền - P 1
  => Về những phản hồi II
  => Áp dụng sinh học di truyền vào công nghệ thẩm mỹ
  => Chữ Tâm trong văn học Việt
  => Molly
  => Tình Quảng Tây - Phần 1
  => Trồng lúa cổ truyền - Phần II
  => Chuyện hưu nai
  => Tại sao động vật chọn sắc đẹp làm tiêu chuẩn chọn bạn tình
  => Tỉnh Quảng Tây - Phần II
  => Triệu chứng tiên khởi bệnh gan
  => Phát triển trồng lúa nước thời cỗ đại - Phần 1
  => Nhứt vợ nhì trời...
  => Khoa học có khả năng làm trẻ hóa con người
  => Con Thắm
  => Bản nhạc mùa hè
  => Tỉnh Quảng Đông - Phần 1
  => Bịnh tiểu đường
  => Trồng lúa nước thời cỗ đại - Phần 2
  => Cá salmon tại Bắc Mỹ
  => Phỉnh gạt để sinh tồn
  => Thần dược
  => Quảng Đông - Phần 2
  => Bệnh ung thư
  => Đông Tây Tam kiệt
  => Trồng lúa cỗ truyền thời Bắc Thuộc - P 1
  => Loài động vật thủ đoạn lưu manh
  => Hiện tượng thực phẩm chức năng
  => Xa kê Nhật ngày nay
  => Chập chờn bóng ma
  => Hai kiểu trang sức thiếu nữ Âu Mỹ thời nay - Phần 1
  => Ngôi nhà ma
  => Bệnh phong cùi
  => Trồng lúa cỗ truyền - Phần 2
  => Hai kiểu trang sức ... Phần 2
  => Tui làm "Chuyên Gia" ở Phi Châu
  => Tản mạn về thịt bò thịt trâu
  => Bình trữ điện
  => Bệnh tim
  => Bộ óc trẻ sáng lạng nhất năm 2015
  => Tui làm "Chuyên Gia" ở Phi Châu - P 2
  => Nên chọn thịt đỏ hay thịt trắng
  => Cầu Mỹ Lợi và kinh tế Gò Công
  => Bình trữ điện - Phần 2
  => Bệnh sốt rét
  => Bệnh giời ăn
  => Chào đón ngày tử tế 13 tháng 11
  => Phát triển trồng lúa cải tiến thời Pháp thuộc- P 1
  => Áp dụng siêu-vi-thể kim loại trong canh tác hoa màu
  => Tui làm "Chuyên Gia" - Phần 3
  => Pê Ru
  => Tuyến não thùy
  => Phát triển trồng lúa cải tiến thời Pháp thuộc - P 2
  => Về hưu mới thấy cuộc đời đáng yêu
  => Làm sao tế bào "nói chuyện" với nhau
  => Brooklyn
  => Từ căm thù chính mình đến hận thù kẻ khác
  => Medulla Oblongata
  => Khôi phục rừng ngập măn Kiên Giang
  => Ki Ki
  => Biến đổi khí hậu toàn cầu - P 1
  => Nước Miến Điện
  => Nhân biến cố Paris nghĩ về tâm an trong nghịch cảnh
  => Biến đổi khí hậu - Phần 2
  => Con chim con
  => Nước Miến Điện - Phần 2
  => Nhớ về xứ Mali
  => Tai biến mạch máu não
  => Muốn tới đâu thì tới
  => Biến đổi khí hậu - Phần 3
  => Nấm thông đỏ Nhật Bổn
  => Bạch huyết cầu
  => Thuốc phê captagon
  => Biến đổi khí hậu - Phần 4
  => Tại sao LA lại mất hết nhuệ khí kinh tế so với SF
  => Túi Mật..
  => Thế hệ sandwich VN tại hải ngoại
  => Tại sao đàn bà sống lâu hơn đàn ông?
  => Cập nhật vũ trụ
  => Cá hồi sửa đổi di truyền
  => Khuyến mãi xanh hay tẩy não xanh
  => Tại sao có nhiều bệnh xuất hiện theo mùa
  => Sản xuất lúa hiện đại - Phần 1
  => Dây thanh âm
  => Béo phì
  => Sản xuất lúa hiện đại - Phần 2
  => Nước lạnh nước mát tuyệt vời
  => Thuốc mới trị chứng đau nhức
  => Giấc mơ con đường tơ lụa mới
  => Trà sữa
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian
  => Tai hại của độc canh một giống thuần chủng
  => Vài câu chuyện tiến bộ kỷ thuật
  => Cái lưởi
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian - Phần 2
  => Nhà Tây Sơn
  => Tầm quan trọng của giáo dục và khuôn mẫu
  => Vài câu chuyện tiến bộ kỷ thuật ... Phần 2
  => Yếu tố môi trường gây ung thư
  => Con mắt
  => Thiên đường tại thế đâu xa
  => Chú Hai Nhân
  => Nhà Tây Sơn - Phần 2
  => Tiến bộ kỷ thuật - Phần 3
  => Làn da
  => Từng ngày một
  => Chừng nào cả vũ trụ nổ tan tành
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian - Phần 3
  => Rượu vang ngày nay
  => Tiệc tùng cuối năm ăn vô biết liền
  => Triễn vọng kỹ thuật năm 2016
  => Đôi môi
  => Mất ngủ
  => Bệnh tim mạch
  => Tiên đoán khí hậu năm 2016
  => Công ăn việc làm tương lai thế giới
  => Người Việt hải ngoại nghĩ gì về bệnh tiểu đường
  => El Nino ảnh hưởng vào đời sống như thế nào
  => Cập nhật hiểu biết "mới" từ năm 2016
  => Năng lượng cơ thể
  => Giấc Ngủ
  => Từ Darwin đến H5N1
  => Khả năng biến đổi hành vi qua ức chế gen
  => Cập nhật hiểu biết mới
  => tuổi trưởng thành
  => Norovirus trên du thuyền
  => Ảnh hưởng của El Nino vào sản xuất ngũ cốc
  => Dân Hoa Kỳ uống rượu thay thế sâm banh nào?
  => Công nghệ ô tô điện
  => Ung thư
  => Lúa gạo qua văn hóa - P4
  => Nước Úc - cập nhật
  => Tâm sự cuối năm
  => Vài khám phá mới cho nông nghiệp
  => Bệnh lẫn
  => Giấc mơ làm giàu
  => Bổ sung bảng hóa học tuần hoàn
  => Đừng nên uống bia....
  => Rượu và sức khỏe
  => Sản xuất và thương mại lúa gạo
  => Phát minh ở đầu thế kỷ 21
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian- P 7
  => Món mặn ngày xuân
  => Biến đổi khí hậu và con người
  => Bạn biết gì về Facebook. Phần 1
  => Ngừa ung thư bằng thực phẩm
  => Bạn biết gì về Facebook. Phần 2
  => Sông ngòi miền Cao Nguyên Việt Nam
  => Một kỷ niệm dạy Lịch Sử
  => Ung thư làm sụt cân
  => Burundanga là gì
  => Mẹo vặt tránh táo bón
  => Dinh dưỡng cơ thể
  => Chuyện tình Bìm và Bip
  => Nhà ơi! Tôi gọi mình là nhà tôi
  => Khoa học tiến bộ như thế nào trong 20 năm tới
  => Có những giấc mơ
  => Phải chăng đây là một chuyện giả tưởng
  => Tỏi
  => Vũ khí Laser của Hoa Kỳ
  => Chiến tranh và hòa bình của Leo Tolstoi
  => Hồi tưởng biến cố sóng thần Fukushima
  => Có loại cholesterol nào tốt cho sức khỏe?
  => Cần sa y khoa
  => Atmospheric aerosol và sự thay đổi khí hậu
  => Môi trường và các vấn nạn ở VN
  => Chuyện bếp núc và kẻ thù vô hình
  => Hong Kong
  => Tôi tốt nghiệp trường làng
  => Chuyện nhà quê
  => Liệu pháp miễn dịch trị ung thư
  => Coi chừng chó tại phi trường Canada
  => Sinh thái Đồng Bằng Cửu Long
  => Thiên đường trốn thuế
  => Tại sao chúng ta cần ngủ
  => Sông ngòi miền Bắc Việt Nam
  => Chuyện vui vơ chồng
  => Tuổi già và niềm vui ảo
  => Đương đầu với hiện trạng xấu dần của ĐBCL
  => Thời trang Cali 2016
  => Trình diễn thời trang Cali - Phần 3
  => Yogurt
  => Trở lại Kalaw(tt)
  => Chào mừng Ngày lễ Mẹ
  => Độc hại của đường fructose
  => Trồng cao su thiên nhiên
  => Thủy triều và con người
  => Hai trái cây kỳ diệu
  => Phán xét người
  => Tổ chức quản lý và giáo dục NN Việt Nam
  => Trở lại K
  => Tổ chức quản lý và giáo dục NN - Bài 2
  => Biết ăn gì đây hở trời
  => Thực vật là nhà toán học tài ba
  => Hạnh nhân nhiệt đới - cây bàng
  => Trận tử chiến giữa kiến vàng và kiến hôi
  => Người mang tim heo
  => Cây trái nhàu - Noni
  => Vận động thường xuyên và sức khỏe
  => Thực vật và con người
  => Liên hệ giữa ung thư và điện thoại di động
  => Bông hồng xanh dương
  => Bắn chim
  => Kính chào sư phụ trong ngày lễ cha
  => Món ăn đặc sản địa phương VN
  => Chuyện vui về ngày lễ cha ở hải ngoại
  => Dùng tế bào gốc chửa trị đột quỵ
  => Hiện thực mới của Nhật
  => Tại sao gạo tím đen ...
  => Thay đổi chánh sách Nhật
  => Nghĩ về tuổi thọ
  => Tế bào -B hay không tế bào -B
  => Hạnh phúc 2.0*
  => Molly nhà tôi bị bịnh rồi !
  => Khám tổng quát
  => Bệnh bao tử
  => Bệnh viêm
  => Thằng Cà Quẹo
  => Resveratrol
  => Ngộ độc thực phẩm
  => Cá mập
  => Resveratrol - Phần 2
  => Hội chứng trống ổ
  => Đối kháng thuốc trụ sinh
  => Coi chừng chó dữ
  => Các mặt trăng
  => Tiến trào vì sao TZO
  => Từ hận chính mình đến câm thù kẻ khác
  => Sâm ngoại quốc và sâm VN
  => Bệnh bạch cầu
  => Tình Cầm
  => Bệnh lú lẫn Alzheimer
  => Lỗ đen
  => Giải thoát
  => Mùa vu lan...
  => Đạo thờ Bà
  => Cập nhật tiến bộ thiên văn
  => Cao nguyên phố núi ..Phần 1
  => Tỉnh Hải Nam
  => Cao nguyên phố núi - P2
  => Bênh ZiKa
  => Môi trường không khí
  => Bệnh EboLa
  => Thảo mộc - 1
  => Chém cha cái khó
  => Tham dự MeKong...
  => Thảo mộc và tâm linh 2
  => Thão mộc và hành vi P3
  => Bệnh Dịch
  => Đại dương và biến đổi khí hậu
  => Đạo đức và di truyền học
  => Giáo Sư Phạm Hoàng Hộ
  => Tưởng nhớ Giáo sư Phạm Hoàng Hộ
  => GS Phạm Hoàng Hộ 1929-2017
  => Điếu văn lễ tang GS PH Hộ của TDH
  => Điếu văn của GS Trương trong tang lễ GS PH Hộ
  => Những năm ảo vọng- Giáo Sư....
  => Sản xuất&Thương mại lúa gạo...
  => Duyên nợ với quê hương
  => Chuyện gạo lứt muối mè
  => Ba thê, núi sập...
  => Những đứa con tinh thàn
  => Ba Thê, Núi Sập cung đường...
  => Sức khỏe và tuổi già
  => Sức khỏe và tuổi già P2
  => Sức khỏe và tuổi già P3
  => Hải đảo Haiti và tôi
  => Bỏ cái tật ghiền
  => Sức khỏe và tuổi già P4
  => Rừng và con người
  => Mùa lễ ăn kiêng Phục Sinh
  => Hiện trạng rạn san hô...
  => Hydropower and....
  => Cách mạng kỹ thuật ...
  => Hydropower ...P2
  => Cách mạng kỷ thuật sinh học P2
  => Cách mạng công nghệ...P3
  => Biển và con người
  => Cách mạng công nghệ...P4
  => Cách mạng kỷ thuật 5
  => Biễn và con người P2
  => Cách mạng kỹ thuật...P6
  => Cách mạng kỷ thuật sinh học P7
  => Cách mạng kỹ thuật sinh học P8
  => Thầy Thái Công Tụng
  => GS Thái Công Tụng:-Rừng lá phổi....
  => Cực đoan và di truyền
  => Ngỡ lòng miǹh là rừng
  => Bài phát biểu trong tang lễ...
  => Đức tin và di truyền
  => The nao la 4D trong toan cau hoa
  => Môi trường là gì
  => Các đại tuyệt chủng sinh vật ...
  => Nữ khoa học gia Tara VanToai ...
  => Yes We Can
  => Nhà maý điện nhiệt hac̣h
  => Moi truong va suc khoe
  => Nha may nang luong nhiet hach
  => Tình trạng sản xuất lúa gạo...
  => Mùa gió chướng
  => Ăn Tết ngày xưa
  => Chó tiến hóa thành bạn thân của người
  => Hoa và mùa Xuân trong thi ca Việt
  => Làm sao để sống thọ
  => Chuyện nhà quê -MPM
  => Coffea Arabica
  => Nguồn gốc lúa Á Châu
  => Người Mẹ can cường
  => Madrid, mùa thu trong mắt ai ...
  => Tiến triẻ̉n liệu pháp miễn dịch trị ung thư
  => Tiến triển liệu pháp miển dịch trị ung thư. Phần 2
  => Bạn biết gì về ung thư
  => Những vị ân sư...
  => Bạn biết gì về ung thư
  => Khi Mẹ hơn trăm tuổi
  => To say Hello, Việt Nam
  => Hoa mai và Mùa Xuân trong thi ca Việt
  => Hoa và Mùa Xuân trong Thi Ca Việt
  TRANG BẠN VIẾT
  TRANG THƠ
  SƯU TẦM ĐIỆN BÁO
  GIẢI TRÍ
  ẨM THỰC
  ĐẶC SAN
  Xuân Bính Thân
  Đặc san xuân Đinh Dậu
  upload
  ảnh Phú Quốc
Mã Lai Á ngày nay
Lên mạng ngày 9/8/2015

Người Việt cần biết rỏ hơn nữa về:

Mã lai Á ngày nay

G S  Tôn Thất Trình

 

 (sau các  bài đã trình bày chi tiết cập nhật phát triễn, ở nhiều trang web tập san ...  về Trung Quốc, Nhựt Bổn, Đài Loan ,nước Mông Cổ - Ngoại Mông và Nội Mông ( Cỗ ) , Lào ,Căm Bốt, Thái Lan )

         Mã Lai Á - Malaysia là một nền  liên  bang  quân chủ hiến pháp - federal  constitutional monarchy  nằm  trong Đông Nam Á. Mã Lai Á  gồm  13   xứ, nước - states   và 3 lảnh thổ liên hiệp federal territories, tổng diện tích  lục địa  là  329 847 km2 (  127 350  dặm Anh vuông ), lớn hơn Việt Nam đôi chút .  Biển Nam Hải , Biển Tây và Biển Đông Việt Nam, chia  lảnh thổ ra hai phần diện tích gần bằng nhau :   Bán đảo  Malaysia và  Đông Malaysia  hay Bornêô  Malaysia Borneo. Bán đảo Malaysia chia sẽ biên giới  biển và đất liền  cùng Thái Lan, và biên giới  biển cùng  Singapore , Việt Nam và Inđônêxia.  Đông Malaysia  chia sẽ biên giới đất liền và biển với Brunei  và  Inđônêxia, và  biên giới biển  với Phi Luật Tân. Thủ đô là  Kuala Lumpur  trong khi Putrajaya  là nơi chánh phủ liên bang cư ngụ.  Năm 2015, tổng dân số là  trên 30 triệu người,  một phần ba dân số Việt Nam , đứng hàng thứ 43 thế giới về phương diện sĩ số.  Điểm cực Nam  của lục địa Âu Á -Eurasia là  Tanjung Piai  thuộc Mã Lai Á trong  vùng  nhiệt đới - tropics .

               

          Đôi dòng lịch sử

 

Mã Lai Á có nguồn gốc các vương quốc  Mã lai- Malay kingdoms, hiện diện trong vùng từ thế kỷ thứ 18, trở  thành thần dân của Đế Quốc Anh -   British Empire.  Những lảnh thổ  Anh quốc đầu tiên tên gọi là Các xứ Định cư  Eo bIễn - Straits Settlements được thành lập  sau khi Anh  Quốc bảo hộ   các vương quốc Mã lai . Lảnh thổ Bán đảo Mã Lai Á  thống nhất đầu tiên tên gọi là Liên Hiệp  Mã Lai - Malayan  Union năm1946.  Năm 1948,  Mã Lai tái cấu trúc thành   Liên Bang Mã Lai - Federation  of Malaya và độc lập ngày 31 tháng 8  năm 1957. Malaya thống nhất cùng Bắc Borneo, Sarawak và Singapore ngày 16 tháng 9 năm 1963 . Năm 1965, Singapore  tách rời  ra khỏi Liên Bang .

    Quốc gia Mã Lai Á ,đa tộc dân và đa văn hóa, đóng vai trò lớn lao  về chánh trị. Hiến Pháp  tuyên bố Hồi Giáo - Islam  là quốc giáo,  trong khi vẫn cho dân Mã Lai Á không Hồi giáo tự do tín ngưỡng.   Hệ thống  chánh quyền gần như  y hệt hệ thống quốc hội Westminster ( vương quốc Anh )   và hệ thống luật pháp  căn cứ trên luật lệ thông thường.  Chủ tịch nước  là vua,   tên Mã Lai  là Yangdi-Pertuang  Agong, là vua  được  9 nhà cai trị truyền thống  xứ Mã Lai bầu tuyễn lựa,  cứ 5 năm một lần . Đứng đầu chánh phủ là thủ tướng .

     Kể từ khi  độc lập,  Mã Lai Á  có những ghi chép kinh tế tốt nhất Á Châu ; GDP  nước nhà tăng  trung bình 6.5 % trong gần  50 năm . Truyền thống nền kinh tế Mã Lai Á  được  tài nguyên thiên nhiên thúc đẩy , nhưng nay  nới rộng thêm  đến những lảnh vực  khoa học, du lịch , thương mãi và  du lịch y khoa,  Nay Mã Lai Á  đã có một nền  kinh tế thị trường công nghệ hóa , đứng hàng thứ 3 Đông Nam Á và  hàng 29 thế giới.  Mã Lai Á  là một thành viên sáng lập  Hiệp Hội  Các Quốc gia Đông Nam Á - ASEAN,  Thượng đỉnh Đông Á -  East Asia Summit,  Tổ chức Hợp tác Hồi Giáo,   và thành viên của Hợp tác Kinh tế  Á Châu -Thái Bình Dương , APEC,  Khối Thịnh Vượng Chung Các Quốc Gia - Commonwealth of Nations Phong trào Không liên kết - Non aligned Movement .        

 

        Nhân khẩu học, dân số, các tộc dân phân chia hành chánh

 

    

        Dân số và các tộc dân

 

  Theo kiểm kê  2010, dân số  Mã Lai Á  là  28 334 135 người.  Ước lượng năm  2015 là 30 675 000 người, ⅓ dân số Việt Nam ngày nay .Như đã nói trên,  Mã lai Á  gồm nhiều nhóm tộc dân- ethnic groups . Mã Lai - Malay  chiếm 50.1 % , Tàu - Hoa chiếm 22.6% , 11,8% là các tộc dân địa phương , 6.7 % là Ấn Độ và 8.8 % là các tộc dân khác . Năm 2010, công dân  Mã Lai Á hay bumiputera chiếm  91,8 % sỉ số . Theo  hiến pháp định nghĩa , Mã Lai - Malays là Hồi Giáo , thực thi  phong tục và văn hóa Mã Lai.  Tình trạng Bumiputera cũng đuợc cấp cho các dân điịa phương không Malay   gồm có các tộc dân Thái, Khmers , Chàm  và các dân địa phương Sabah  và Sarawak . Bumiputera Không - No Malay chiếm hơn phân nữa  dân số Sarawak  và trên hai phần ba dân số Sabah.  Ngòai ra còn có  các nhóm thổ dân đầu tiên-aboriginal sỉ số nhỏ hơn trên Bán đảo, tên gọi chung họ là  Orang Asli.  Luật lệ  cho ai có được bumiputera thay đổi tùy theo tiểu quốc , tiểu bang . Các thiểu số  khác không có bumiputera , cũng chiếm khá nhiều dân Mã Lai Á. 24 % tổng số dân nguồn gốc Tàu ( Hoa )  và 7.3 % nguồn gốc Ấn Độ .  Theo dòng lịch sử dân Tàu  chủ trì  cộng đồng thương mãi  và doanh vụ ; ở tiểu vương quốc Penang dân Tàu  chiếm đa số dân. Dân di cừ từ Ấn , đa số là Tamils  đã đến Mã Lai Á  từ đầu thế kỷ thứ 19 .  Công dân  Mã Lai Á không đương nhiên  cấp  cho ai  sinh đẻ ở Mã Lai Á, nhưng lại cấp cho con trẽ sinh ở ngọai quốc cả hai cha mẹ là  Mã Lai Á.  Không ai được phép có hai quốc  tịch cả. Quyền làm công dân ở các tiểu bang Sabah và Sarawak ở Borneo  Mã Lai   khác biệt hẳn  quyền công dân  ỏ Bán đảo Mã Lai Á, vì các mục đích di cư . Mọi công dân đều  được cấp một thẻ căn cước  chip thông minh sinh trắc học- biometric  smart chip  tên là Mykad,  từ khi lên 12 tuổi và phải luôn luôn đeo thẻ này .                         

 

            Phân chia hành chánh

 

     Mã Lai Á là  một liên bang của 13 quốc gia, xứ ( tiểu vương quốc) - states  và 3 lảnh thổ liên bang- three federal territories . Mã Lai Á chia ra   làm 2 vùng :  11  xứ  và 2 lảnh thổ  liên bang ở  Bán đảo  Mã Lai Á và hai xứ cọng thêm  một lảnh thổ liên bang ở Đông Mã Lai.  Mỗi xứ chia ra làm nhiều tỉnh, quận ( ? ) - districts . Tỉnh lại chia ra làm nhiều mukim - huyện ( ? ) .   Ở Sabah và Sarawak, tỉnh gọp lại thành miền( ? )  - divisions . Các quốc gia - tiểu vương ở Bán đảo là:  Perlis. Kedah ,  Kelantan ,  Penang , Terengganu,  Perak ,  Pahang ,   Selangor,   Negeri -  Sembilan , Malacca , Johor .

       Quyền cai trị các  xứ chia  nhau giữa   các chánh phủ liên bang và các xứ ; mỗi xứ lại nắm giữ những quyền hành khác nhau. Chánh phủ liên bang - liên xứ  cai trị trực tiếp các  lảnh thổ liên bang .  Quản trị  cấp thấp do các chức quyền địa phương đảm trách . Gồm có các hội đồng -council  thành phố, tỉnh  - quận và các thị trấn và nhiều cơ quan  thể chế tự trị, có thể do liên xứ  hay các xứ tạo ra,  để giải quyết nhiều  vấn đề đặc biệ . Hiến pháp liên xứ- liên bang đặt các chức quyền địa phương  ngòai các lảnh thổ liên bang, dưới quyền trực tiếp của chánh phủ xứ , dù trong thực tế, chánh phủ liên bang  can thiệp vào sự việc các chánh phủ xứ địa phương .  Hiện nay có  144 chức quyền địa phương,  gồm  11 hội đồng  thành phố, 33 hội đồng thị trấn    và 97 hội đồng tỉnh - quận.

      Sở dĩ có 13 xứ  là dựa trên lịch sử các tiểu vương  quốc- kingdoms Mã Lai , và 9 trong số  11  xứ   Bán Đảo, tên là các xứ Mã Lai, vẫn giữ tư cách hòang gia - royal families ,  Vua - The King  được 9  tiểu vương bầu lên để trị vì 5 năm. Vua  bổ nhiệm các tổng trấn - governors cai quản 4 năm  cho các xứ không có tiểu vương , sau khi hỏi ý kiến  thủ tưởng xứ này.  Mỗi xứ   có    quốc  hội  tên gọi là  Quốc Hội Lập Pháp Xứ - State Legislative Assembly  và có hiến pháp viết riêng.  Sabah và Sarawak  tương đối tự trị hơn các xứ khác , đáng kể  ra nhất là các chánh sách và kiểm sóat  di cư riêng rẽ  và tình trạng  cư trú độc đáo.

        

        Dân số và vị trí 10 thành phố quan trọng Mã Lai Á  (tính theo năm 2010)

 

   Hạng            Tên thành phố -city             Xứ                     Dân số

 

      1                  Kuala Lumpur          Lảnh thổ liên bang      1 4875 337

      2                   Johor Bahru                 Johor                         916 409

      3                       Ipoh                           Perak                        704 572

      4                     Shah Alam                 Selangor                     671 282

      5                     Petaling Jaya             Selangor                     638 516    

      6                        Kuching                   Sarawak                     617 887

      7                    Kota Kinabalu                Sabah                       462 963

      8                   Kuala  Terengganu       Terengganu                343 284

      9                      Malacca City                 Malacca                    331 790

      10                      Alor Setar                     Kedah                      295 624

 

   Dân số  Bán đảo Mã Lai Á là nơi  chừng 20 triệu  của 28 triệu dân Mã Lai Á sinh sống.  70% dân số  sống ở đô thị -thị thành. Như đã nói , Kuala Lumpur  là thủ đô, thành phố lớn nhất   Mã Lai Á,  trung tâm chánh  thương mãi và tài chánh.  Putrajaya, xây dựng năm 1999  là vị trí chánh phủ , khi nhiều  ngành  hành chánh  và tư pháp  chánh phủ liên bang - liên xứ  dời đến đây, hầu giảm bớt  tắt nghẽn  của thủ đô Kuala Lumpur mỗi ngày mõ!i quá đông thêm.  Vì  công nghệ dùng nhiều lao động  bừng lên,  Mã Lai Á  hiện có hơn 3 triệu công nhân di cư đến , nghĩa là 10% tổng dân số .  Cơ quan không chánh phủ- NGO  căn cứ tại Sabah,  ước lượng  trong số 3 triệu dân Sabah, 2 triệu là dân di cư bất hợp pháp  Mã Lai Á chứa chấp  chừng 171 500  dân tị nạn và tìm trú ẩn chánh trị. Trong số này  79 000 từ Miến Điện, 72 400  từ Phi Luật Tân và 17 000 từ Inđônêxia. Các chức quyền  Mã Lai Á bị bá cáo  là đã trả các người bị đuổi đi -  deportees   trực tiếp qua các  tay buôn lậu người năm 2007,  và sử dụng RELA,  một tổ chức bán quân sự tình nguyện, đã có một lịch sử đầy tranh cải, để thực thi  luật di cư Mã Lai Á .

 

        Tín ngưỡng

 

    Hiến pháp Mã Lai Á  bảo đảm  tự do tín ngưỡng , dù đã dùng Hồi Giáo là tôn giáo quốc gia  . Theo kiểm tra  2010 về dân số và  cư ngụ,   các con số hình dung  tộc dân và  tín ngưỡng   tương liên mật thiết nhau. Gần 61.6 %  dân số theo Hồi Giáo,19.8%  theo Phật Giáo, 9.2 % theo Thiên Chúa Gíao,  6.3 % theo Ấn Độ Giáo, 1.3 % theo Khổng Giáo ,  Đạo Giáo- Taoism và các  tôn giáo truyền thống Tàu khác . 0.7 % tuyên bố  không có tín ngưỡng nào hết và1.4 % không cung cấp thông tin .  Ngành Hồi Giáo ngự trị  ở Mã Lai Á là  Sunni Islam , trường phái  Shafí’i.

 

        Ngôn ngữ

 

    Ngôn ngữ chánh thức Mã Lai Á là tiếng malaysian, một  dạng tiêu chuẩn hóa ngôn ngữ Mã Lai - Malay language . Thuật ngữ theo chánh phủ  là Bahasa Malaysia,  nhưng luật pháp tiếp .  Năm 1967 ,dưới  Đạo Luật Ngôn Ngữ Quốc Gia, chữ viết -   script của ngôn ngữ quốc gia là chữ viết Rumi - La Tinh ; miễn là điều này không ngăn cấm gì chữ viết  MaLay, tên gọi  thường lệ là chữ viết Jawi.   Anh Ngữ  là  ngôn ngữ thứ hai rất tích cực,  được phép dùng  trên vài mục đích chánh thức , theo đạo luật  Ngôn ngữ Quốc gia  năm 1967.  Anh Ngữ kiểu  Malaysian,  còn có tên là  Anh Ngữ Tiêu Chuẩn Malaysian,  là  một  lọai  Anh Ngữ  thóat thai từ Anh Ngữ vuơng quốc Anh- British. Anh Ngữ Malaysian  rất thông dụng ở  doanh nghiệp , song song với  Manglish , là một dạng Anh Ngữ hội thọai - colloquia bị ảnh hưởng nặng nề của Malay , Tàu , và Tamil.  Chánh quyền  ngăn cản sử dụng  Malay không tiêu chuẩn , nhưng không đủ sức  làm rào cản hay  phạt vạ  những ai dùng Malay không đúng qui tắc trên các  quảng cáo.  

    Mã lai Á có đến 137 ngôn ngữ . Riêng Bán đảo Mã Lai Á có  41 ngôn ngữ  có người nói .   Các  bộ lạc  địa phương  của Đông Mã Lai Á  có những ngôn ngữ riêng cho mình liên quan đến   tuy rằng dễ phân biệt  với  Malay. Iban   là ngôn ngữ  bộ lạc chánh cho Sarawak ,  trong khi  DusunicKadazan  là các ngôn ngữ  của dân sinh trưởng ở Sabah.  Dân Tàu Mã Lai Á  thường  nói  các phương ngữ -dialects Tàu các tỉnh miền Nam Trung Quốc như các tiếng Quảng Đông - Cantonese ,  Quan Thọai - Mandarin ,  Phúc Kiến ( ? )  -  Hokkien , Hẹ - Hakka , Hải Nam -  HainanesePhúc Châu- Fuzhou .  Tiếng Tamil do dân Tamils thường dùng, vì Tamils  là đa số dân Ấn Độ  Mã Lai Á.  Các ngôn ngữ khác Nam Á cũng  thông dụng  tỉ như tiếng Thái.   Mộ t số nhỏ dân Mã Lai Á  tổ tiên là dân cáp ca - caucasian  nên nói ngôn ngữ crê ôn - creole ( lai )  tỉ như  Crê Ôn Malaccan , căn cứ trên tiếng Bồ Đào Nha và  ngôn ngữ Chavacano , căn cứ trên  Tây Ban Nha .

 

    Địa lý

 

    Tổng diện tích đất đai Mã Lai Á là 329 847 km2  ( 127 355 dặm Anh vuông ), chỉ nhỏ hơn Việt Nam 331 114 km2  tí xíu .  Biên cương Đất Liền   giáp Thái Lan  ở Tây Mã Lai Á , Inđônêxia và Brunei  ở Đông Mã Lai Á . Nối liền với Singapore bằng một bờ đường đắp cao lát đá - causeway hẹp  và một cây cầu - bridge. Mã Lai Á   có  biên giới biển   cùng  Việt Nam và Phi Luật Tân.  Biên giới Đất Liền được định rỏ  một phần lớn bằng các đặc điểm địa chất, tỉ như  Sông Perlis River,  Sông Golok River  và Kênh Pagalayan Canal , trong khi  vài biên cương  biển  còn đang trong vòng tranh chấp. Brunei  hình thành  gần như là  một bao thể, đất lọt - enclave   của Mã Lai Á  với  xứ Sarawak , chia ra làm hai phần. Mã Lai Á  là quốc gia duy nhất  có lảnh thổ trên cả hai  :  là lục địa Á Châu và  quần đảo Mã Lai - Malay archipelago . Như đã biết  Tanjung Piai   nằm ở  miền Nam xứ Johor  là  điểm chót  cực Nam Á Châu lục địa .  Eo biển Malacca  nằm giữa Sumatra  và Bán đảo  Mã Lai Á,  là một trong những đường thủy chánh  quan trọng nhất cho thương mãi tòan cầu,  chiếm 40%  tổng thương mãi thế giới .

    Hai phần Mã Lai Á , biển Nam Hải phân cách nhau ra,  chia sẽ  một cảnh quan lảnh địa giống như nhau,  vì cả hai  Bán đảo Mã Lai Á  và Đông Mã Lai Á  đều chứa  các đồng bằng bờ biển,  trồi lên thành đồi  và núi .  Bán đảo Mã Lai Á chiếm 40 %  Đất Liền Mã Lai Á , kéo dài  740 km ( 460 dặm Anh ) từ Bắc xuống Nam, bề rộng tối đa là 322 km ( 200 dặm Anh ). Dãy núi Titiwangsa Mountains    chia   bờ biển Tây  và bờ biển Đông;  đỉnh cao nhất  Núi Korbu  cao 2183m ( 7 162 bộ Anh )   là  thành phần một lọat các dãy núi chạy dài  xuống trung tâm bán đảo.  Các núi này đầy rừng rú  gồm chánh yếu  là đá thạch cương - granit  và các đá lữa  - ignous   rocks tạo thành . Đa số đã bị xói mòn  tạo nên viễn cảnh  vùng đá vôi -  karst landscape.  Dãy núi này là nguồn vài hệ thống  sông ngòi  Bán đảo Mã Lai Á.  Các đồng bằng bờ biển bao quanh bán đảo  rộng tối đa là 50 km  ( 31 dặm Anh )    và bờ biển bán đảo dài gần 1 931 km ( 1200 dặm Anh ), tuy rằng các  hải cảng chỉ hiện diện về phía Tây mà thôi.  Mã  Lai Á là  quốc gia độc lập  Nam Á - Austronesian duy nhất  có lảnh thổ  ở lục địa Á Châu.   Đông Mã Lai Á trên đảo Borneo , có bờ biển dài 2607 km ( 1620 dặm Anh  chia ra  giữa các vùng bờ biển, đồi và thung lũng  và nội địa núi non.  Rặng  Crocker Range   chạy dài  hướng Bắc từ Sarawak , chia xứ Sabah . Ở đây có Núi Mount Kinabalu  cao 4095 m ( 13 435 bô, )  là núi cao nhất   Mã Lai Á  , cao hơn núi Phăng xi Păng  cao nhất Việt Nam.  Núi Kinabalu  nằm trong Công Viên  Quốc Gia Kinabalu   được  UNESCO bảo vệ  như thể  là  một trong bốn Vị trí Di sản Thế Giới, ở  Mã Lai Á . Sarawak  chứa các hang động - caves  Mulu caves ,là hệ thống hang động rộng lớn nhất thế giới  ở Công viên Gunung Mulu National Park (còn hệ thống động PhongNha - Kẻ Bàng  hang động Sơn Đoòng, Quảng Bình  ? )  công viên này cũng là một Vị trí Di sản Thế gíới ở Mã Lai Á  .  Các dãy núi  cao nhất làm thành biên giới giữa Mã Lai Á và Indônêxia. Quanh hai nữa Mã Lai Á này  là vô số đảo , lớn nhất là Banggi .

 

        Khí hậu  

 

  Mã  Lai Á có khí hậu xích đạo , đặc điểm  là gió mùa Tây Nam  hàng năm từ tháng tư đến tháng mười và gió mùa Đông Bắc  từ tháng mười đến  tháng hai.  Nhiệt đọ được các biển đại dương bao quanh điều hòa . Ẩm độ  thường rất cao. Lượng mưa trung bình hàng năm là 2500 mm  ( 98 ngón - inches ).  Khí hậu  Bán đảo và vùng Đông  khác biệt nhau,  vì khí hậu trên Bán đảo bị ảnh hưởng  trực tiếp gió  từ lục địa  thổi đến, đối kháng thời tiết  biển hơn ở vùng Đông.   Có  thể chia ra làm 3 khí hậu địa phươnng: cao nguyên, vùng thấp và bờ biển. Thay đổi khí hậu ảnh hưởng đến  mực nước biển và lượng mưa  , tăng gia  hiểm nguy lũ lụt  và đưa tới hạn hán.

 

          Đa dạng sinh học  

 

    Mã Lai Á đã ký Công ước  Rio Convention về Đa dạng Sinh học - Biological Diversity  ngày 12 tháng 6 năm 1993, trở thành  hội viên công ước ngày 23 tháng 6 năm 1994 . Rồi sau đó  làm ra Một kế họach Hành động  và Chiến lược Đa dạng Quốc gia , công ước nhận  ngày 16 tháng 4 năm 1998. Mã Lai Á rất đa dạng sinh học   gồm một  số lớn lòai - species   và  nhiều mức đặc hửu - endemism  cao.   Các mức đặc hửu cao tìm thấy  ở các rừng đa dạng các núi Borneo, nhờ  các lòai  phân cách  nhau bằng các rừng vùng thấp.  Đếm được 210 lòai vật có vú ở xứ sở này . Cũng ghi chép  được  hơn 620 lòai  chim tại Bản đảo Mã Lai Á.   Nhiều lọai đặc hửu trên các núi .   Một số lớn lòai chim cũng đặc hửu  cho Borneo Mã Lai Á . Quốc gia này cũng đã ghi chép  250 lòai bò sát  , gồm  khỏang 150 lòai rắn và 80 lòai  rắn mối - lizards .  Cũng tìm thấy  150 lòai ếch nhái - frogs, và hàng ngàn lòai sâu bọ- insects .  Các lòai  đời sống hoang dã đáng kể ra là : chim mỏ to - hornbill,  rùa biển mỏ diều hâu , mỏ chim ưng- hawkbill sea turtle ,   khỉ vòi -  proboscis monkey cọp, hổ Malaysian ...   Vùng đặc trưng kinh tế - exclusive   economic zone  Mã Lai Á  lớn 1.5 lần diện tích đất đai  và vài vùng biển trong   Tam gíác San hô - Coral Triangle là những điểm nóng - hotspot đa dạng sinh học.  Nước biển  quanh  đảo Sipadan  là nơi đa dạng sinh học nhất thế giới.  Biển Sulu, biên giới Đông Mã Lai Á cũng là một điểm nóng  đa dạng sinh học  chứa 600 lòai san hô  và 1200 lòai cá.  Đa dạng sinh học độc đáo của các hang động Malaysian Caves,   luôn luôn hút dẫn các kê say mê du lịch sinh thái - ecotourism từ khắp thế giới.    

     Mã Lai Á  đã ghi chép gần 4000 lòai nấm, khuẩn -fungi. gồm cả  các lòai hình thành  địa y( rong rêu )- lichen forming   Trong 2 nhóm nấm,  có số loài lớn nhất Mã Lai Á , nhóm  Nấm Nang - Ascomycota  ở trạng thái  vô tính - asexual   được khảo sát   trên vài  sinh thái (  gỗ mục , biển  và  nước ngọt , cũng như  các  ký sinh vài cây và như là các  tác nhân  thóai hóa sinh học), chưa hay  làm khảo sát kém cỏi  trên các sinh thái khác ;  nhóm  Nấm Đảm - Basidiomycota  chỉ mới được khảo sát  bán phần : nắm  dấu ngoặc - bracket fungi , nấm  ăn được- mushroom  nấm độc- toadstools   đã được nghiên cứu , nhưng  các nấm rĩ -rust muội than- smut  vẫn còn chưa biết rỏ.  Lẽ dĩ nhiên là  nhiều lòai nấm Mã Lai Á chưa được ghi chép và nhiều lọai này rất mới mẽ cho khoa học  .           

    Rừng bao  phủ ⅔ diện tích Mã Lai Á , nhiều rừng  đã xưa cỗ 130 triệu năm.   Nhóm họ dầu  dipterocarps   ngự trị rừng xứ sở này. Rừng vùng thấp chiếm vị trí dưới cao độ  700m ( 2 490 bộ ) và nguyên  Đông Malaysia được rừng mưa rậm - rainforest này bao phủ,  do khí hậu  nóng nực và ẩm thấp hổ trợ.  Có chừng 14 500 lòai  cây và cây thân gỗ  phát  hoa .  Vài lòai như Rafflesia  có hoa  to, đường kính trên  1m ( 3.3 bộ ), to nhất thế giới,  hoa rất hôi . Họ Địa nhãn - Rafflesiaceae  ở Việt Nam, hoa  màu vàng tươi, màu  đỏ khi non,  cũng rất hôi ,  chỉ rộng 12- 13 cm, thuộc lòai Sapria himalayana ký sinh  trên  rễ Cissus ở  rừng dày Đà Lạt ;  loài  Sapria poilanei, ký sinh rễ   Tetrasigma ở rừng dày Cam Bốt , hoa  có ống cao 4- 6cm,màu hường;  và lòai  Mạo Hùng Mitrastemma yamamotoi , cũng ký sinh  rễ các lòai họ Fagaceae, hoa lưỡng phái trên ngọn ở rừng cao  độ  1300- 1700m . Ngòai rừng mưa rậm,  còn có  1 425 km2  (   142 500  ha , 550 dặm Anh vuông )   rừng sác - mangroves   và một số rừng than bùn  - peat forests .  Ở cao độ lớn hơn,  cây sồi - oaks , cây giẻ - chesnuts   và đổ quyên -rhododendrons  thay cho các cây họ dầu.  Ước lượng Mã lai Á chứa  8500 lòai  cây có mạch - vascular plants ở Bán đảo Mã Lai Á và   15000 lòai khác ở Miền Đông. Rừng Đông Malaysia   là sinh thái của  2 000 lòai cây thân gỗ và cũng là  một trong những vùng  đa dạng sinh học nhất thế giới , cứ mỗi hecta   lại có 240 lòai cây thân gỗ khác nhau .     

        Chánh phủ liên bang đã  thiết lập   28 công viên quốc gia , 23 ở Đông Malaysia và 5 ở Bán đảo. Rừng bị phá nhiều để thiết lập  các đồn điền cao su ,  cọ dầu v..v. ;   theo tốc độ phá rừng  trước nay thì rừng sẽ mất hết năm  2020.  Các rừng còn sót lại hiện nằm trong các công viên quốc gia. Du lịch bị hạn chế  ở những  vùng đa dạng  sinh học như đảo Sipadan . Buôn bán động vật  cũng là một vấn đề lớn; chánh phủ Mã Lai Á đang thương lượng  với các chánh phủ Brunei và Inđônêxia  để  tiêu chuẩn hóa các luật chống buôn bán  động vật- thú vật .  

 

( sẽ tiếp  theo  phần II về kinh tế, Irvine- Ca Li  ngày 4 tháng 8 năm 2015  )

 

PHỤ TRÁCH BIÊN TẬP  
  VÕ THANH NGHI
vothanhnghiag@yahoo.com.vn
NGUYỄN THANH LIÊM
huunghi68dvb@yahoo.com


Địa chỉ liên lạc: thnlscantho.3@gmail.com

Sáng lập : Dr TRẦN ĐĂNG HỒNG

Đặc San:
Đặc san XUÂN CANH DẦN (2010)
Đặc san XUÂN TÂN MÃO (2011)
Đặc san XUÂN NHÂM THÌN (2012)
Đặc san XUÂN QUÝ TỴ (2013)
Đặc san XUÂN GIÁP NGỌ (2014)
Đặc san XUÂN ẤT MÙI (2015)
Đặc san XUÂN BÍNH THÂN (2016)
Đặc san XUÂN ĐINH DẬU (2017)

Đặc san "Lưu Bút Ngày Xanh I (2010)
Đặc san Lưu Bút Ngày Xanh II (2011)
Đặc san Lưu Bút Ngày Xanh III (2012)
 
https://www.facebook.com/groups/124948084959931/  
   
Advertisement  
   
=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=