Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5 _Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc
 
thnlscantho-5
QUYỂN 5  
  TRANG CHỦ
  TIN TỨC
  THÔNG BÁO
  TRANG KHOA HỌC
  => Cuộc đời và di huấn của nữ thiền sư
  => Năm dê nói chuyện mèo
  => 31 ngày rong chơi... 170 -171
  => Cây sơ ri Gò Công
  => Tái cơ cấu sản xuất lúa gạo VN
  => Nhà sáng chế laser Charles Townes qua đời
  => Tai nạn hạt nhân
  => Bệnh tiểu đường
  => Dỏm khắp mọi nơi
  => Ba cái chuyện ruồi bu kiến đậu
  => Thế giới thực vật quanh ta
  => Mừng ngày quốc tế phụ nữ
  => Chúng ta không còn nơi nào ẩn núp
  => Rèn luyện kiến tạo nguyên tố mới
  => Chỉ là một chuyến đi
  => 31 ngày rong chơi...172-173
  => 31 ngày rong chơi...174-175
  => Những sách nói về Châu Á..
  => Từ sữa bò đến sữa người
  => Thất bại đa văn hóa
  => Thực phẩm và phóng xạ
  => 31 ngày rong chơi... 176-177
  => 31 ngày rong chơi...178-179
  => Biết rõ hơn đôi chút...
  => Bonjour Việt Nam
  => Ứng dụng vàng trong y khoa
  => Chó tây chó ta
  => Hảy trân quý cuộc sống ngày hôm nay
  => Tóc tơ vàng
  => Thời trang Paris
  => 31 ngày rong chơi..180-181
  => 31 ngày P 182-183
  => Tình trạng chạy đua vũ khí..
  => Máy gia tốc hạt nhân
  => Có nên ăn chay hay không
  => 31 ngày rong chơi..184-185
  => Dồn điền đổi thửa ở Miền Trung và ĐBCL
  => Xử dụng kim loại đất hiếm
  => Bệnh than kinh niên
  => 31 ngày P 186-187
  => Nói láo hay nói thiệt
  => Tiến bộ ở ngành sinh học
  => Dồn điền đổi thửa Miền Trung
  => 31 ngày rong chơi 188-189
  => Cọ dừa Oil palm
  => Đăng cay ngọt bùi mùa phục sinh
  => Phát minh khoa học... P1
  => 31 ngày lang thang P 190-191
  => Du khách mang siêu khuẩn..
  => 31 ngày rong chơi 192-193
  => Ngừa ung thư tùy thuộc
  => Hiểu thế nào là Cửu huyền
  => Kỳ thị chủng tộc tại Canada
  => Vỏ khí hạt nhân - P 1
  => Vỏ khí hạt nhân . Phần 2 và 3
  => Phát minh khoa học từ bắt chước ... P2
  => 31 ngày P 194-195
  => Phải chăng chuyện động đất...
  => Thời trang Cali năm 2015
  => Nỗi khổ của phiến quân...
  => 31 ngày rong chơi 196-197
  => Mục và súc khác nhau thế nào
  => Tản mạn về tôm hùm Bắc Mỹ
  => Đã và sướng gì đâu
  => Anh hùng kín đáo...
  => Dã man, tàn nhẫn...
  => Nước và con người P1
  => Discreet hero - Vargas Llosa
  => 31 ngày P 198-199
  => Khi Bác sỷ bị ung thư não
  => Kỹ thuật sinh học Crispr
  => Nuôi dế làm thịt bíp tết
  => Chuyện ngày về
  => 31 ngày rong chơi miền Đất Phật. P 200-201
  => Xử dụng nọc độc nhện
  => Nước và con người P2
  => 31 ngày P202-203
  => Học trường quản trị...
  => Xém chết vì rượu
  => Nghiên cứu phát triển Phú Quốc
  => 31 ngày rong chơi...204-Hết
  => Tìm hiểu sinh thái nhân văn
  => Động đất tại Nepal
  => Tiến bộ khoa học - Phần 2
  => Chó và người
  => Chào đón ngày lễ Mẹ
  => Ông uông bà chê
  => Bình thường mới ở Trung Quốc
  => Phim Cô Bé Lọ Lem
  => Cải tổ đại học ở Trung quốc
  => Chấm dứt cải cách ở TQ ?
  => Vô thường - Vô ngã
  => Thách thức thực sự...
  => Khi cao niên mất ngủ
  => Bí mật về xác ướp thú vật ở Ai Cập
  => Chấm dứt cải cách ở Trung Quốc - P2
  => Đụng tường
  => Nướng vỉ, nướng sắt và hội chứng BBQ
  => Thách thức thực sự ở Thái Bình Dương
  => Trường sinh bất tử
  => Ăn nhiều muối và bệnh tăng huyết áp
  => Vùng thiên nhiên Bình Trị Thiên...
  => 20 điều biết hơn..
  => Thư của GS Tôn Thất Trình
  => Hoa Kỳ khảo cứu...
  => Vần đề chủng tộc ở Trung Quốc
  => Bán ảo tưởng
  => Trận động đất sắp tới xảy ra ở đâu
  => VN muốn mua ...
  => Bia Việt Nam - Phần 1
  => Ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Listeria
  => Tại hải ngoại dân nghỉ hưu hay làm gì?
  => Bệnh kém trí nhớ
  => Thuốc kháng sinh
  => Khi cơm chẳng lành canh chẳng ngọt
  => Bia Việt Nam - Phần 2
  => Non cao tuổi vẫn chưa già
  => Tìm hiểu về loài ong
  => Những bộ mặt mới về năng lượng ở Hoa Kỳ năm 2015
  => Thế giới loài hoa trong thi ca Việt
  => Tìm hiểu loài ong - Phần 2
  => Vui buồn ngày Lễ Cha
  => Một người cha tuyệt vời
  => GS Robert Barone
  => Bệnh cảm
  => Nguyên tố Uranium
  => Những bộ mặt mới ... Phần 2
  => Sức khỏe trong tay bạn
  => Khi tui nấu tui ăn
  => Bệnh cúm
  => Mừng hụt
  => Mồ hôi
  => Fast food hay fat food
  => Ngành khoa học dữ liệu
  => Sáu giờ ba mươi
  => Sao Diêm Vương
  => Báo Đất Việt phỏng vấn TS Trần Văn Đạt
  => Bệnh đậu mùa
  => Hội chứng viêm phổi Trung Đông Mers-CoV
  => Chất béo Trans rất nguy hiểm cho sức khỏe
  => Cha mẹ già hải ngoại
  => Chiến tranh tương lai - Phần I
  => Bệnh lao
  => Thịt chó thịt mèo
  => Chiến tranh tương lai - Phần 2
  => Việt Ba lô trên miền đất lạ
  => Bệnh Si đa
  => Tìm hiểu về loài ong - Phần 3
  => Bớt ăn thịt là tốt nhất
  => Sức mạnh mềm của Trung Quốc - Phần 1
  => Bệnh phong đòn gánh
  => Người Việt trồng lúa tại Camargue Pháp
  => Sinh tố B12
  => Cái ngàn vàng của cọp đực
  => Bệnh sốt rét tê liệt
  => Sức mạnh mềm Trung quốc -- Phần 2
  => Tôi có một ước mơ
  => Vợ chồng già lớp tuổi 70
  => Hố đen trong vũ trụ
  => Nội, Ngoại Mông ngày nay
  => Bệnh quai hàm
  => Chuyện khó nói của con kiki
  => Nước Lào ngày nay
  => Nghiện ngập - Phần I
  => Trai hay gái
  => Kiếp tha hương
  => Thèm chất ngọt và bệnh tiểu đường
  => Lycopene trong tomato là gì?
  => Dầu mỡ và sức khỏe
  => Du lịch Canada
  => Hip-hop - P 1
  => Bệnh ban đỏ
  => Nghiện ngập. Phần 2
  => Trời u ám
  => Hip-hop. Phần 2
  => Bệnh ho gà
  => Chúng ta biết gì về Pluto
  => Động đất cấp 9.2
  => Bễ mánh rồi
  => Nước Cam Bốt ngày nay
  => Thèm cơm
  => Bệnh sốt xuất huyết
  => Thời tiết bất thường năm 2015
  => Chúng ta biết gì về hành tinh Kepler-452b
  => Cam bốt ngày nay - Phần 2
  => Uống sữa bò có tốt cho sức khỏe không?
  => Niềm vui cao niên
  => Bệnh dịch tả
  => Hoa dại làm mù lòa
  => Thái Lan ngày nay - Phần I
  => Bệnh giun chỉ
  => Bệnh tâm thần
  => Bệnh nói láo
  => Bệnh đau gan C
  => Bàn tay lông lá của tập đoàn kỹ nghệ thực phẩm
  => Giải quyết lương thực trong hiện tại và tương lai
  => Nước Thái Lan ngày nay - Phần 2
  => Bệnh sốt Đức Rubella
  => Khuyên đừng uống rượu
  => Súp Vi Cá
  => Giải quyết lương thực ... Phần 2
  => Mã Lai Á ngày nay
  => Đời đẹp như mơ
  => Vai trò của sinh tố trong cơ thể
  => Mùa vu lan
  => Tôi phạm tội sát sanh trợ tử thú y
  => Giải quyết lương thực. Phần 3
  => Mã Lai Á ngày nay - Phần 2
  => Singapore ngày nay - P 1
  => Nhà máy phát điện không thải khí nhà kiếng
  => Gai cột sống
  => Mí mắt sụp một bên
  => Cẩn thận với thuốc thiên nhiên
  => Singapore ngày nay - P 2
  => Du Lịch Thánh địa
  => Bệnh Multiple Myeloma
  => Bệnh ngứa của người bơi lội
  => Đưa em lên đỉnh tuyệt vời
  => Chúng ta có thể đảo ngược lão hóa được không?
  => Lạm bàn phát triển tỉnh Đồng Nai - Biên Hòa
  => Thánh Địa Indein
  => Bệnh tuyến giáp trạng
  => Dược thảo và tác dụng phụ nguy hiểm
  => Nam nữ bình quyền
  => Long An - Phần I
  => Bệnh Paget
  => Trở lại Kalaw, Mayamar
  => Trồng nho độc đáo trên đất núi lửa
  => Việt nam trước nguy cơ nước biển dâng cao
  => Chuyện du học bằng ghe
  => Nước biển đang dâng cao trầm trọng
  => Long An - Phần 2
  => Hải phòng xưa và nay
  => Cá tôm sò ốc ăn sống được không
  => Ung thư máu
  => Tìm hiểu về loài kiến
  => Obama và Á châu
  => Hiện có bao nhiêu cây rừng trên thế giới
  => Bệnh viêm gan B
  => Bệnh suyễn
  => Nhiệm vụ của phổi
  => Hạnh phúc đối diện tử sanh
  => Xã hội đen
  => Nạn phá rừng hiện nay trên thế giới
  => Nhức đầu
  => Bệnh lao bò
  => Ngày tàn của thuốc kháng sinh
  => Áp dụng biến đổi di truyền sản xuất thuốc trị ung thư
  => Chất béo trong máu
  => Nghĩ về tâm từ và nhân ái
  => Xã hội đen Nhật
  => Tại sao sâu keo bài tiết phân lên đọt bắp
  => Ho
  => Guayule
  => Không có chết, không có sợ
  => Hảy an nhiên trong tỉnh thức
  => Tảo xanh có thể trị mắt mù
  => Hảy nhìn Trung quốc Tập Cận Bình làm gì?
  => Xã hội đen Nhật - Phần 2
  => Bệnh thống phong
  => Palm oil và sự mất dần rừng nhiệt đới
  => Đạp xe, một cái mode đang lên tại hải ngoại
  => Trứng gà tại...
  => Uống cà phê chiều tối và giấc ngủ
  => Kỷ thuật - Technology ngày nay là gì đây ?
  => Bịnh Đính Xương
  => Virus influenza
  => Chồng giận thì vợ bớt lời
  => Thế giới chấm dứt phá rừng vào năm 2030
  => Kỷ thuật - Phần 2
  => Cần sa
  => Bệnh mắc toi
  => Ông đi đường ông, tui đường tui
  => Vua Quang Trung vị anh hùng dân tộc
  => Săn heo rừng ở Phi Châu
  => Bải biển Silicon Beach Nam Cali
  => Thoái vị của xương
  => Bác sỉ thú y nói chuyện về gạo
  => Nạn đói đang hoành hành thế giới do thất mùa
  => Trần Hưng Đạo đánh tan quân Nguyên - Mông
  => Mi Nô và tôi
  => Tương lai thực phẩm
  => Bệnh vẩy nến
  => An toàn vệ sinh thực phẩm trên thế giới, một ảo tưởng
  => Nắng mưa là bệnh của trời
  => Đổi đời
  => Nhớ về đồng nghiệp xưa
  => Tỉnh Vân Nam - Phần 1
  => Bệnh loãng xương
  => Lê Lợi đánh thắng quân Minh
  => Gió đã xoay chiều: cỏ ngọt Stevia
  => Chuyện tám trứng
  => Cỏ cây cũng biết phỉnh lừa
  => Sông ngòi Miền Trung
  => Tỉnh Vân Nam - Phần 2
  => Bệnh Giang mai
  => Trồng lúa cổ truyền - P 1
  => Về những phản hồi II
  => Áp dụng sinh học di truyền vào công nghệ thẩm mỹ
  => Chữ Tâm trong văn học Việt
  => Molly
  => Tình Quảng Tây - Phần 1
  => Trồng lúa cổ truyền - Phần II
  => Chuyện hưu nai
  => Tại sao động vật chọn sắc đẹp làm tiêu chuẩn chọn bạn tình
  => Tỉnh Quảng Tây - Phần II
  => Triệu chứng tiên khởi bệnh gan
  => Phát triển trồng lúa nước thời cỗ đại - Phần 1
  => Nhứt vợ nhì trời...
  => Khoa học có khả năng làm trẻ hóa con người
  => Con Thắm
  => Bản nhạc mùa hè
  => Tỉnh Quảng Đông - Phần 1
  => Bịnh tiểu đường
  => Trồng lúa nước thời cỗ đại - Phần 2
  => Cá salmon tại Bắc Mỹ
  => Phỉnh gạt để sinh tồn
  => Thần dược
  => Quảng Đông - Phần 2
  => Bệnh ung thư
  => Đông Tây Tam kiệt
  => Trồng lúa cỗ truyền thời Bắc Thuộc - P 1
  => Loài động vật thủ đoạn lưu manh
  => Hiện tượng thực phẩm chức năng
  => Xa kê Nhật ngày nay
  => Chập chờn bóng ma
  => Hai kiểu trang sức thiếu nữ Âu Mỹ thời nay - Phần 1
  => Ngôi nhà ma
  => Bệnh phong cùi
  => Trồng lúa cỗ truyền - Phần 2
  => Hai kiểu trang sức ... Phần 2
  => Tui làm "Chuyên Gia" ở Phi Châu
  => Tản mạn về thịt bò thịt trâu
  => Bình trữ điện
  => Bệnh tim
  => Bộ óc trẻ sáng lạng nhất năm 2015
  => Tui làm "Chuyên Gia" ở Phi Châu - P 2
  => Nên chọn thịt đỏ hay thịt trắng
  => Cầu Mỹ Lợi và kinh tế Gò Công
  => Bình trữ điện - Phần 2
  => Bệnh sốt rét
  => Bệnh giời ăn
  => Chào đón ngày tử tế 13 tháng 11
  => Phát triển trồng lúa cải tiến thời Pháp thuộc- P 1
  => Áp dụng siêu-vi-thể kim loại trong canh tác hoa màu
  => Tui làm "Chuyên Gia" - Phần 3
  => Pê Ru
  => Tuyến não thùy
  => Phát triển trồng lúa cải tiến thời Pháp thuộc - P 2
  => Về hưu mới thấy cuộc đời đáng yêu
  => Làm sao tế bào "nói chuyện" với nhau
  => Brooklyn
  => Từ căm thù chính mình đến hận thù kẻ khác
  => Medulla Oblongata
  => Khôi phục rừng ngập măn Kiên Giang
  => Ki Ki
  => Biến đổi khí hậu toàn cầu - P 1
  => Nước Miến Điện
  => Nhân biến cố Paris nghĩ về tâm an trong nghịch cảnh
  => Biến đổi khí hậu - Phần 2
  => Con chim con
  => Nước Miến Điện - Phần 2
  => Nhớ về xứ Mali
  => Tai biến mạch máu não
  => Muốn tới đâu thì tới
  => Biến đổi khí hậu - Phần 3
  => Nấm thông đỏ Nhật Bổn
  => Bạch huyết cầu
  => Thuốc phê captagon
  => Biến đổi khí hậu - Phần 4
  => Tại sao LA lại mất hết nhuệ khí kinh tế so với SF
  => Túi Mật..
  => Thế hệ sandwich VN tại hải ngoại
  => Tại sao đàn bà sống lâu hơn đàn ông?
  => Cập nhật vũ trụ
  => Cá hồi sửa đổi di truyền
  => Khuyến mãi xanh hay tẩy não xanh
  => Tại sao có nhiều bệnh xuất hiện theo mùa
  => Sản xuất lúa hiện đại - Phần 1
  => Dây thanh âm
  => Béo phì
  => Sản xuất lúa hiện đại - Phần 2
  => Nước lạnh nước mát tuyệt vời
  => Thuốc mới trị chứng đau nhức
  => Giấc mơ con đường tơ lụa mới
  => Trà sữa
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian
  => Tai hại của độc canh một giống thuần chủng
  => Vài câu chuyện tiến bộ kỷ thuật
  => Cái lưởi
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian - Phần 2
  => Nhà Tây Sơn
  => Tầm quan trọng của giáo dục và khuôn mẫu
  => Vài câu chuyện tiến bộ kỷ thuật ... Phần 2
  => Yếu tố môi trường gây ung thư
  => Con mắt
  => Thiên đường tại thế đâu xa
  => Chú Hai Nhân
  => Nhà Tây Sơn - Phần 2
  => Tiến bộ kỷ thuật - Phần 3
  => Làn da
  => Từng ngày một
  => Chừng nào cả vũ trụ nổ tan tành
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian - Phần 3
  => Rượu vang ngày nay
  => Tiệc tùng cuối năm ăn vô biết liền
  => Triễn vọng kỹ thuật năm 2016
  => Đôi môi
  => Mất ngủ
  => Bệnh tim mạch
  => Tiên đoán khí hậu năm 2016
  => Công ăn việc làm tương lai thế giới
  => Người Việt hải ngoại nghĩ gì về bệnh tiểu đường
  => El Nino ảnh hưởng vào đời sống như thế nào
  => Cập nhật hiểu biết "mới" từ năm 2016
  => Năng lượng cơ thể
  => Giấc Ngủ
  => Từ Darwin đến H5N1
  => Khả năng biến đổi hành vi qua ức chế gen
  => Cập nhật hiểu biết mới
  => tuổi trưởng thành
  => Norovirus trên du thuyền
  => Ảnh hưởng của El Nino vào sản xuất ngũ cốc
  => Dân Hoa Kỳ uống rượu thay thế sâm banh nào?
  => Công nghệ ô tô điện
  => Ung thư
  => Lúa gạo qua văn hóa - P4
  => Nước Úc - cập nhật
  => Tâm sự cuối năm
  => Vài khám phá mới cho nông nghiệp
  => Bệnh lẫn
  => Giấc mơ làm giàu
  => Bổ sung bảng hóa học tuần hoàn
  => Đừng nên uống bia....
  => Rượu và sức khỏe
  => Sản xuất và thương mại lúa gạo
  => Phát minh ở đầu thế kỷ 21
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian- P 7
  => Món mặn ngày xuân
  => Biến đổi khí hậu và con người
  => Bạn biết gì về Facebook. Phần 1
  => Ngừa ung thư bằng thực phẩm
  => Bạn biết gì về Facebook. Phần 2
  => Sông ngòi miền Cao Nguyên Việt Nam
  => Một kỷ niệm dạy Lịch Sử
  => Ung thư làm sụt cân
  => Burundanga là gì
  => Mẹo vặt tránh táo bón
  => Dinh dưỡng cơ thể
  => Chuyện tình Bìm và Bip
  => Nhà ơi! Tôi gọi mình là nhà tôi
  => Khoa học tiến bộ như thế nào trong 20 năm tới
  => Có những giấc mơ
  => Phải chăng đây là một chuyện giả tưởng
  => Tỏi
  => Vũ khí Laser của Hoa Kỳ
  => Chiến tranh và hòa bình của Leo Tolstoi
  => Hồi tưởng biến cố sóng thần Fukushima
  => Có loại cholesterol nào tốt cho sức khỏe?
  => Cần sa y khoa
  => Atmospheric aerosol và sự thay đổi khí hậu
  => Môi trường và các vấn nạn ở VN
  => Chuyện bếp núc và kẻ thù vô hình
  => Hong Kong
  => Tôi tốt nghiệp trường làng
  => Chuyện nhà quê
  => Liệu pháp miễn dịch trị ung thư
  => Coi chừng chó tại phi trường Canada
  => Sinh thái Đồng Bằng Cửu Long
  => Thiên đường trốn thuế
  => Tại sao chúng ta cần ngủ
  => Sông ngòi miền Bắc Việt Nam
  => Chuyện vui vơ chồng
  => Tuổi già và niềm vui ảo
  => Đương đầu với hiện trạng xấu dần của ĐBCL
  => Thời trang Cali 2016
  => Trình diễn thời trang Cali - Phần 3
  => Yogurt
  => Trở lại Kalaw(tt)
  => Chào mừng Ngày lễ Mẹ
  => Độc hại của đường fructose
  => Trồng cao su thiên nhiên
  => Thủy triều và con người
  => Hai trái cây kỳ diệu
  => Phán xét người
  => Tổ chức quản lý và giáo dục NN Việt Nam
  => Trở lại K
  => Tổ chức quản lý và giáo dục NN - Bài 2
  => Biết ăn gì đây hở trời
  => Thực vật là nhà toán học tài ba
  => Hạnh nhân nhiệt đới - cây bàng
  => Trận tử chiến giữa kiến vàng và kiến hôi
  => Người mang tim heo
  => Cây trái nhàu - Noni
  => Vận động thường xuyên và sức khỏe
  => Thực vật và con người
  => Liên hệ giữa ung thư và điện thoại di động
  => Bông hồng xanh dương
  => Bắn chim
  => Kính chào sư phụ trong ngày lễ cha
  => Món ăn đặc sản địa phương VN
  => Chuyện vui về ngày lễ cha ở hải ngoại
  => Dùng tế bào gốc chửa trị đột quỵ
  => Hiện thực mới của Nhật
  => Tại sao gạo tím đen ...
  => Thay đổi chánh sách Nhật
  => Nghĩ về tuổi thọ
  => Tế bào -B hay không tế bào -B
  => Hạnh phúc 2.0*
  => Molly nhà tôi bị bịnh rồi !
  => Khám tổng quát
  => Bệnh bao tử
  => Bệnh viêm
  => Thằng Cà Quẹo
  => Resveratrol
  => Ngộ độc thực phẩm
  => Cá mập
  => Resveratrol - Phần 2
  => Hội chứng trống ổ
  => Đối kháng thuốc trụ sinh
  => Coi chừng chó dữ
  => Các mặt trăng
  => Tiến trào vì sao TZO
  => Từ hận chính mình đến câm thù kẻ khác
  => Sâm ngoại quốc và sâm VN
  => Bệnh bạch cầu
  => Tình Cầm
  => Bệnh lú lẫn Alzheimer
  => Lỗ đen
  => Giải thoát
  => Mùa vu lan...
  => Đạo thờ Bà
  => Cập nhật tiến bộ thiên văn
  => Cao nguyên phố núi ..Phần 1
  => Tỉnh Hải Nam
  => Cao nguyên phố núi - P2
  => Bênh ZiKa
  => Môi trường không khí
  => Bệnh EboLa
  => Thảo mộc - 1
  => Chém cha cái khó
  => Tham dự MeKong...
  => Thảo mộc và tâm linh 2
  => Thão mộc và hành vi P3
  => Bệnh Dịch
  => Đại dương và biến đổi khí hậu
  => Đạo đức và di truyền học
  => Giáo Sư Phạm Hoàng Hộ
  => Tưởng nhớ Giáo sư Phạm Hoàng Hộ
  => GS Phạm Hoàng Hộ 1929-2017
  => Điếu văn lễ tang GS PH Hộ của TDH
  => Điếu văn của GS Trương trong tang lễ GS PH Hộ
  => Những năm ảo vọng- Giáo Sư....
  => Sản xuất&Thương mại lúa gạo...
  => Duyên nợ với quê hương
  => Chuyện gạo lứt muối mè
  => Ba thê, núi sập...
  => Những đứa con tinh thàn
  => Ba Thê, Núi Sập cung đường...
  => Sức khỏe và tuổi già
  => Sức khỏe và tuổi già P2
  => Sức khỏe và tuổi già P3
  => Hải đảo Haiti và tôi
  => Bỏ cái tật ghiền
  => Sức khỏe và tuổi già P4
  => Rừng và con người
  => Mùa lễ ăn kiêng Phục Sinh
  => Hiện trạng rạn san hô...
  => Hydropower and....
  => Cách mạng kỹ thuật ...
  => Hydropower ...P2
  => Cách mạng kỷ thuật sinh học P2
  => Cách mạng công nghệ...P3
  => Biển và con người
  => Cách mạng công nghệ...P4
  => Cách mạng kỷ thuật 5
  => Biễn và con người P2
  => Cách mạng kỹ thuật...P6
  => Cách mạng kỷ thuật sinh học P7
  => Cách mạng kỹ thuật sinh học P8
  => Thầy Thái Công Tụng
  => GS Thái Công Tụng:-Rừng lá phổi....
  => Cực đoan và di truyền
  => Ngỡ lòng miǹh là rừng
  => Bài phát biểu trong tang lễ...
  => Đức tin và di truyền
  => The nao la 4D trong toan cau hoa
  => Môi trường là gì
  => Các đại tuyệt chủng sinh vật ...
  => Nữ khoa học gia Tara VanToai ...
  => Yes We Can
  => Nhà maý điện nhiệt hac̣h
  => Moi truong va suc khoe
  => Nha may nang luong nhiet hach
  => Tình trạng sản xuất lúa gạo...
  => Mùa gió chướng
  => Ăn Tết ngày xưa
  => Chó tiến hóa thành bạn thân của người
  => Hoa và mùa Xuân trong thi ca Việt
  => Làm sao để sống thọ
  => Chuyện nhà quê -MPM
  => Coffea Arabica
  => Nguồn gốc lúa Á Châu
  => Người Mẹ can cường
  => Madrid, mùa thu trong mắt ai ...
  => Tiến triẻ̉n liệu pháp miễn dịch trị ung thư
  => Tiến triển liệu pháp miển dịch trị ung thư. Phần 2
  => Bạn biết gì về ung thư
  => Những vị ân sư...
  => Bạn biết gì về ung thư
  => Khi Mẹ hơn trăm tuổi
  => To say Hello, Việt Nam
  => Hoa mai và Mùa Xuân trong thi ca Việt
  => Hoa và Mùa Xuân trong Thi Ca Việt
  => Hoa thủy tổ
  => Đông Tây tam kiệt,
  => Số phận Đồng Bằng Sông Cửu Lông
  => Du Lịch Aruba. . .
  => Con đường xuyên Úc
  TRANG BẠN VIẾT
  TRANG THƠ
  SƯU TẦM ĐIỆN BÁO
  GIẢI TRÍ
  ẨM THỰC
  ĐẶC SAN
  Xuân Bính Thân
  Đặc san xuân Đinh Dậu
  upload
  Tâm tình ngọn hải đăng
Số phận Đồng Bằng Sông Cửu Lông
21/3/2019

SỐ PHẬN ĐỒNG BĂNG SÔNG CỬU LONG

Trần-Đăng Hồng, PhD

 

LỊCH SỬ THÀNH LẬP ĐỒNG BẰNG CỬU LONG VIỆT NAM

Cách đây 9,000 năm, đồng bằng Cửu Long Việt Nam (ĐBCLVN) chưa được thành lập, còn là vùng biển cạn với rừng ngập mặn, mực nước biển cao hơn hiện nay 3-4 m, và bờ biển còn ở chân núi Vùng Thất Sơn (1).

Cách đây 8,000 năm, mực nước biển hạ thấp dần, phù sa từ từ lắng đọng trong suốt hơn 2,000 năm, rồi sau đó nước biển lại dâng cao trong suốt 1,000 năm, rừng ngập mặn bị chôn vùi bởi phù sa, đồng thời các giồng duyên hải được thành lập dọc bờ biển. Đó là những giồng duyên hải cổ chạy từ Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre, cho tới Sài Gòn hiện nay.

Cách đây 5,000 năm, Gò Ô Chùa ở Tháp Mười là một hải cảng, ngày nay cách xa biển 150 km. Như vậy, mỗi năm ĐBCL lấn ra vịnh Thái Lan khoảng 30 m/năm. Gò Ô Chùa cao độ 5 m trên mực nước biển.

Cách đây 4,500 năm, nước biển lại hạ thấp, đặc biệt là trong thời gian khoảng 4,000 đến 2,700 năm trước đây, phù sa bồi đấp nhiều thêm và đồng bằng Cửu Long có hình dạng tương tự như ngày nay.

Hiện nay, nước biển đang trong chu kỳ dâng cao.

Cách đây 2,500 năm, bờ biển nằm ở vị trí thành phố Bến Tre và thành phố Trà Vinh. Ngày nay, thành phố Bến Tre cách bờ biển 60 km. Như vậy trung bình đồng bằng lấn ra biển theo hướng đông khoảng 24 m/năm. Cả hai thành phố này hiện nay nằm trên đất giồng cao duyên hải cổ.

Cách đây 2,000 năm, Óc Eo (nay là thị xã Óc Eo, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang) là một hải cảng sầm uất thuộc vương quốc Phù Nam. Nay Óc Eo cách biển khoảng 45 km, như vậy ĐBCLVN lấn ra Biển Tây 22,5 m/năm.

Ngoại trừ vùng có nền đá cứng ở bắc Hà Tiên, nền móng bờ biển Nam Kỳ là trầm tích phù sa, đất mịn do các sông bồi đấp, nên rất thích hợp cho cây rừng ngập mặn cấm rễ vững chắc. Tuy nhiên, bờ biển vì vậy cũng dễ bị xoi mòn bởi sóng và dòng nước chảy.

Có lẻ cách đây 3,000 năm, chưa có con người sống ở đồng bằng Cửu Long thuộc Việt Nam, vì còn là vùng nê địa gồm rừng tràm và rừng ngập mặn, thỉnh thoảng mới nổi lên vài giồng đất cao thuộc giồng duyên hải chạy dọc bờ biển.

Cách đây 2,500 năm người Nam Á Hải Đảo (Melanesien) đến định cư ở Đồng bằng Cửu Long (1), trên các giồng duyên hải ở Bến Tre. Các di chỉ khai quật cho biết người Nam Á Hải Đảo định cư ở Vĩnh Long trước đây khoảng 2,000 năm.

Quốc gia đầu tiên ở ĐBCLVN được lịch sử ghi chép là Phù Nam, tồn tại từ thế kỷ thứ 1 đến thứ 7. Sau thế kỷ này, người Khmer nước Chân Lạp (nay là Cambodia) chiến thắng và tiêu diệt nước Phù Nam.

Bản đồ c nhất cho vùng ĐBCLVN được vẽ vào năm 1296 do sứ bộ nhà Nguyên sang Chân Lạp năm 1296 (Hình 1). Bản đồ này được chú thích với các địa danh viết bằng chữ Hán, được phiên âm sang tiếng Pháp và xuất bản năm 1827 với nhan đề "Description du Royaume de Cambodge par un voyageur Chinois qui a visité cette contrée à la fin du XIIIe siècle" (do Anh Tran, Đinh Viết Khiêm, Cuong Chung, Trương Phúc và Brian Wu sưu tầm).


 

 

Hình 1. Bản đồ sơ khai do sứ bộ nhà Nguyên vẽ năm 1296 cho vùng Hạ Thủy Chân Lạp

 

Bản đồ sơ khai này cho thấy Mũi Cà Mau có hình dng tương tự như ngày nay.

Dựa trên bản đồ hiện nay (2019) và so sánh với bản đồ năm 1296 (Hình 1), thì trong vòng 723 năm, đống bằng Cửu Long dài thêm về hướng nam khoảng 64 km tức trung bình dài thêm 88,5m/năm.

Theo Vu Duy Vinh et al. (2016) trong suốt 4,000 năm qua, đồng bằng Cửu Long dài thêm 250 km theo hướng nam do trầm tích phù sa lắng đọng, như vậy trung bình dài thêm 55,6 m/năm.

Cho tới năm 2011, phù sa vẫn tiếp tục bồi đấp ở Mũi Cà Mau, đồng thời bờ biển cũng bị xói lở ở nhiều nơi khác (2).

 



Hình 2. Tình hình đất bồi và xói lở ở Mũi Cà Mau trong thời gian 1953 - 2011 (2).

 

Quan sát kỷ Hình 2, Mũi Cà Mau được bồi đấp nhiều trong khoảng thời gian 1953 – 1979 ở mạn phía tây bắc trong Vịnh Thái Lan, trung bình bồi đắp 154 m/năm, tuy nhiên kể từ sau 1979, phù sa bồi đấp giảm rất nhanh ở Mũi Cà Mau, và trong thời gian 2009 – 2011 coi như không còn bồi đấp nữa, trong lúc lại sạt lở nhiều ở mạn phía nam Mũi Cà Mau (2).

Trước 1975, trung bình Mũi Cà Mau tiến ra biển 60 m/năm. Cho tới hiện nay, DBCLVN rộng thêm khoảng 90 km2/năm do phù sa bồi lấn ra biển.

 

LƯỢNG PHÙ SA MANG VÀO ĐỒNG BẰNG CỬU LONG

Như vậy, trong vòng 9,000 năm qua đồng bằng Cửu Long của Việt Nam được thành hình, rộng lớn dần, thẳng tiến ra Biển Đông và nối rộng theo hướng nam thành Mũi Cà Mau ở Vịnh Thái Lan, nay là một đồng bằng trù phú với diện tích tổng cộng 40,577 km². Được vậy là nhờ lượng phù sa  khổng lồ do Sông Tiền và Sông Hậu  mang vào là chánh. Một số lượng phù sa khác, ít hơn, do nước lụt mang vào qua biên giới Miên Việt.

Số lượng phù sa mang vào Việt Nam biến đổi theo thời gian và theo mùa, tùy thuộc vào thời tiết, quản trị nước, thủy lợi, thủy điện, đê đập, v.v. ở phần nguồn.

Trong thời gian trước khi có các đập thủy điện ở thượng nguồn, riêng hai sông Tiền và Sông Hậu hàng năm chảy ra biển khoảng 550 tỷ m3 nước ngọt, trung bình chứa 0,2-1,0 kg phù sa cho mỗi m3 nước tùy mùa, tạo thành các cồn ở cửa sông, đất bồi dọc theo bờ biển, hay được dòng nước biển (hải lưu) mang bồi đp ở Mũi Cà Mau. Trung bình, tổng cộng các sông ngòi của ĐBCL hàng năm mang phù sa khoảng 3,000 m3/giây vào tháng Tư đến 30,000 m3/giây vào tháng Chín (Brunner & Quyen, 2011).

Ngày nay, do việc xây đập ở thượng nguồn từ Trung quốc đến Lào và Cambodia số lượng nước và lượng phù sa mang vào Việt Nam giảm trầm trọng, cọng thêm tình trạng đào cát ở đáy sông trên suốt dòng chảy từ Lào đến Việt Nam đã gây thêm hậu quả xói lở trầm trọng bờ sông và bờ biển Việt Nam.

Nghiên cứu trong thời gian 2012 – 2014 cho hơn 50 địa điểm dọc duyên hải Nam Bộ cho thấy trầm tích phù sa lắng đọng ở cửa sông vào mùa nước chảy yếu, và lắng đọng nhiều hơn ở ngoài khơi vào mùa nước chảy mạnh, và tùy vào hướng gió mùa. Mùa gió bắc thổi mang phù sa khoảng 960,000 tấn/năm, và mùa gió nam chỉ 650,000 tấn/năm (Vu Duy Vinh et al, 2016).

Nồng độ phù sa chứa trong nước tại cừa sông chỉ còn khoảng 5% trong thời gian 2002 – 2012 theo phân tích dữ kiện của vệ tinh MERIS (5).

Tường trình của Ủy Ban Sông Mekong (Mekong River Commission) cho biết tình trạng phù sa trước 2003 và sau 2009 tại Chiang Saen giảm từ 60 triệu tấn xuống còn 10 triệu tấn/năm (giảm 83%), tại Pakse từ 120 triệu tấn/năm xuống còn 60 triệu tấn/năm (giảm 50%), tại Kratie giảm từ 160 triệu tấn/năm xuống còn  90 triệu tấn/năm (giảm 43%). Nếu tất cả các đập ở hạ nguồn hoàn thành, tiên đoán là 96% phù sa sẽ bị giữ ở các đập, và như vậy chỉ khoảng 4% phù sa sẽ được mang tới Việt Nam (4).

Tài liệu tường trình cho biết trước khi có đập ở thượng nguồn, hàng năm lượng phù sa mang vào Viêt Nam là 73 triệu mét khối (m3), nhưng vào năm 2012 chỉ còn 42 triệu mét khối (giảm 42%). Nếu tất cả 19 đập thủy điện ở thượng nguồn hoàn thành, thì lượng phù sa mang vào Việt Nam chỉ còn 10 – 15 triệu mét khối/năm  (5).

 

HẬU QUẢ PHÁT TRIÊN KINH TẾ SÔNG MEKONG

Trong vòng 30 năm qua, kinh tế phát triển mạnh dọc sông Mekong. Tại thượng nguồn cũng như hạ nguồn, đập thủy điện phát triển rộ, đồng thời nhiều khu kỹ nghệ và đồng ruộng phì nhiêu được thành lập. Hậu quả là sông Mekong đã biến đổi nhiều và càng ngày càng trầm trng: (i) Thay đi dòng chảy, lưu lượng nước, lưu lượng phù sa; (ii) Sông Mekong trở nên ô nhiểm nặng vì chất thải từ các xí nghiệp, từ  các thành phố và khu dân cư, thuốc diệt côn trùng, diệt cỏ và phân bón từ đồng ruộng và nhiều chất độc khác.

 Trong suốt lịch sử 8,000 năm bồi đắp, lớp phù sa ở ĐBCLVN dày 0,8 m đến 1,2 m, tức chiều dày của lớp đất nằm bên trên lớp hữu cơ do rừng ngập mặn bị vùi lấp, như vậy mỗi năm đồng ruộng trong ĐBCLVN cũng chỉ dày thêm tại chỗ từ 0,1 đến 0,15 mm/năm.

Đồng bằng Cửu Long có độ cao 0-4 m trên mực nước biển, riêng vùng bán đảo Cà Mau chỉ cao hơn mực biển 0-0.5 m, trong lúc thủy triều cao 4 m, nên khả năng chìm dưới mặt biển khá lớn, nhất là vùng rừng ngập mặn hiện nay, và coi như một phần lớn đồng bằng bị đe dọa bởi thủy triều từ phía biển (11).

Nếu nước biển dâng cao thêm 0,2 m, khoảng 706 km2 đất ở ĐBCLVN bị chìm ngập, và nếu dâng cao 0,6 m sẽ có khoảng 994 km2 đất bị chìm ngập (6). Theo Bộ Nông Nghiệp VN, nếu mực nước biển dâng cao 1 m, ĐBCL sẽ mất từ 15,000 đến 20,000 km2 đất.

Hậu quả của việc thay đổi dòng chảy và lưu lượng. Vào mùa khô (tháng 11 đến tháng 5), các đập tích trữ nước để chạy thủy điện nên hạ lưu thiếu nước cho canh tác, và nước mặn vì vậy xâm nhập vào nội địa càng thêm trầm trọng.  Ngược lại, vào mùa mưa lũ, vì an toàn, đập thường xả lũ bất thường và không báo trước cho hạ lưu biết, nên thưng gây lũ lụt, phá hoại mùa màng, thiệt hại gia súc và người, tạo xói lở trầm trọng ở hạ lưu, nhất là ở Campuchia và Việt Nam.

Hậu quả của việc thiếu phù sa. Vì đa số phù sa lắng tụ trong các đập ở thượng nguồn, nên nước sông Tiền sông Hậu chứa rất ít phù sa, có khi nước trở nên trong vắt. Hậu quả nước chảy vào đồng ruộng không còn phù sa lắng tụ bồi dày thêm, đất kém màu mỡ. Nước sông thiếu phù sa để lấn ra biển và chuyển tới Mũi Cà Mau. Nạn xói lở bờ biển thêm trầm trọng, vì rừng ngập măn thiếu chất dinh dưỡng, già cỗi chết dần.

Hậu quả của ô nhiểm nước sông gây nhiều tác hại lên sức khỏe của thú (kể cả tôm cá) và người. Thiếu nước sinh hoạt sạch bắt buộc dân chúng phải xử dụng ngước ngầm. Hầu như nhà nào ở vùng đất dọc duyên hải Biển Đông và Biển Tây đều đào giếng ngầm ở độ sâu trên 20 m để có nước ngọt cho sinh hoạt. Nghiên cứu nước ngầm tại ĐBCLVN do Đại học Utrecht (Hoà Lan) thực hiện cho biết khai thác nước ngầm thái quá hiện nay là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong một loạt các yếu tố khiến đồng bằng sụt lún, trung bình khoảng một cm mỗi năm (8). Theo nghiên cứu này, mỗi ngày 2,5 triệu lít bị rút khỏi tầng nước ngầm của đồng bằng. Bởi vì, số lượng khổng lồ nước mất đi trong túi nước ngầm nên làm giảm áp lực trong cấu trúc địa chất, khiến đồng bằng lún xuống, trung bình 1 cm/năm (8).  Chẳng hạn, trong 25 năm qua ĐBCLVN đã sụt xuống 18 cm (0,72 cm/năm), có nơi như Sóc Trăng, Bạc Liêu đến 30 cm (1,2 cm/năm) (9). Ngoài ra, mực nước biển đang trên đà dâng cao trung bình 3-4 mm/năm ở khu vực Vịnh Thái Lan trong diễn trình hâm nóng toàn cầu hiện nay.

Nghiên cứu do Đại học Utrecht thực hiện tiên đoán trong vòng 100 nữa (8, 9), ĐBCLVN sẽ chìm trong nước biển, bởi vì một số khu vực như TGiác Long Xuyên, Đồng Tháp Mười và U Minh có cao độ thấp hơn mực nước biển, còn các thị xã thuộc bán đảo Cà  Mau, kể cả thị xã Cà Mau, có cao độ trên dưới 1 m so với mực nước biển. Các nhà khoa học thuộc Đại học Utrecht tiên đoán là vào năm 2100 chỉ còn những vùng đất nằm trên giồng đất duyên hải cổ như Bạc Liêu (5m). Sóc Trăng (4m), Bến Tre (5m), Vĩnh Bình (5m), hay trên giồng đất cao dọc hai bên Sông Hậu, sông Tiền như Cần Thơ (3m) Long Xuyên, Mỹ Tho sẽ trở thành các hải đảo (Hình 3).

 


 

Hình 3. Với tình trạng xử dụng nước ngầm hiện nay sẽ gây nên lún sụp mặt đất, cộng thêm hiện tượng nước biển dâng cao, ĐBCLVN sẽ chìm trong biển (màu lục), chỉ còn những đảo (màu xanh).

 

 

TÀI LIỆU THAM LHAO3 CHÁNH

1. Wikipedia. Đồng bằng Cửu Long. http://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BB%93ng_b%E1%BA%B1ng_s%C3%B4ng_C%E1%BB%ADu_Long

2. Tran Thi, A. Tien Thi Xuan, H. Phan Nguyen, F. Dahdouh-Guebas, & N. Koedam (2014). Application of remote sensing and GIS for detection of long-term mangrove shoreline changes in Mui Ca Mau, Vietnam. Biogeosciences, 11, 3781–3795.

3. Brunner, J. & Quyen, N.H. (2011). Land cover change assessment in the coastal areas of the Mekong delta 2004-2009. Department of Remote Sensing Technology-GIS-GPS, Space Technology Institute (STI) Vietnam Academy of Science and Technology (VAST).

4. Vu Duy Vinh, Sylvain Ouillon, Nguyen Van Thao and Nguyen Ngoc Tien (2016). Numerical Simulations of Suspended Sediment Dynamics Due to Seasonal Forcing in the Mekong Coastal Area. Water 2016, 8, 255; doi:10.3390/w8060255.

5. Wolanski, E.; Ngoc Huan, N.; Trong Dao, L.; Huu Nhan, N.; Ngoc Thuy, N. Fine sediment dynamics in the Mekong River Estuary, Vietnam. Estuar. Coast. Shelf Sci. 1996, 43, 565–582. [CrossRef]

6. Thanapon Piman and Manish Shrestha (2017). Case study on sediment in the Mekong River Basin: Current state and future trends Stockholm Environment Institute, Project Report 2017-0.  https://www.sei.org/publications/sediment-mekong-river/

7. Katie Kalmusky (20/8/2018). Vietnam's Mekong Delta Could Disappear in Less Than a Century. https://theculturetrip.com/asia/vietnam/articles/vietnams-mekong-delta-could-disappear-in-less-than-a-century/

8. David Boyle (17/02/2019). Nghiên cứu: Đến năm 2100 đồng bằng sông Cửu Long có thể chìm dưới nước. https://www.voatiengviet.com/a/nghien-cuu-den-nam-2100-dong-bang-song-cuu-long-co-the-chim-duoi-nuoc/4790006.html

9. Kính Hòa RFA (21/02/2019). Sông Mekong, có phải ngày tàn đã đến? https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/mekong-the-last-days-02212019114540.html?fbclid=IwAR1f4fqU64tToSI3GUgwAhR_SNlAUn7DSEDn05asqSvhnH1m14z7fun3wds

10. Hung Nguyen Nghia, José Miguel Delgado, Andreas Güntner, Bruno Merz (2014). Sedimentation in the floodplains of the Mekong Delta, Vietnam Part II: Deposition and erosion. Hydrological Processes 28 (7).

11. UNDP (2008). Viet Nam’s Community Based Adaptation. Country Programme Strategy (CBA CPS). http://www.undp-adaptation.org/projects/websites/docs/Final_CBA_CPS_(SGP_Viet_Nam).doc

12, Anh Tran, Đinh Viết Khiêm, Cuong Chung, Trương Phúc và Brian Wu (2019). https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1589083501168887&set=a.1479814435429128&type=3&eid=ARA8ACxuHpeyjdxBlBp-bSSPDBjVv5zelpbWiI7fOu4NmgdAmBeEErXPCkoTsWKM75VOgCcQBGaDSzhU .

 

 

PHỤ TRÁCH BIÊN TẬP  
  VÕ THANH NGHI
vothanhnghiag@yahoo.com.vn
NGUYỄN THANH LIÊM
huunghi68dvb@yahoo.com


Địa chỉ liên lạc: thnlscantho.3@gmail.com

Sáng lập : Dr TRẦN ĐĂNG HỒNG

Đặc San:
Đặc san XUÂN CANH DẦN (2010)
Đặc san XUÂN TÂN MÃO (2011)
Đặc san XUÂN NHÂM THÌN (2012)
Đặc san XUÂN QUÝ TỴ (2013)
Đặc san XUÂN GIÁP NGỌ (2014)
Đặc san XUÂN ẤT MÙI (2015)
Đặc san XUÂN BÍNH THÂN (2016)
Đặc san XUÂN ĐINH DẬU (2017)

Đặc san "Lưu Bút Ngày Xanh I (2010)
Đặc san Lưu Bút Ngày Xanh II (2011)
Đặc san Lưu Bút Ngày Xanh III (2012)
 
https://www.facebook.com/groups/124948084959931/  
   
Advertisement  
   
=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=