Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5 _Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc CẦN THƠ- Quyển 5_Trung hoc Nông Lâm Súc
 
thnlscantho-5
QUYỂN 5  
  TRANG CHỦ
  TIN TỨC
  THÔNG BÁO
  TRANG KHOA HỌC
  => Cuộc đời và di huấn của nữ thiền sư
  => Năm dê nói chuyện mèo
  => 31 ngày rong chơi... 170 -171
  => Cây sơ ri Gò Công
  => Tái cơ cấu sản xuất lúa gạo VN
  => Nhà sáng chế laser Charles Townes qua đời
  => Tai nạn hạt nhân
  => Bệnh tiểu đường
  => Dỏm khắp mọi nơi
  => Ba cái chuyện ruồi bu kiến đậu
  => Thế giới thực vật quanh ta
  => Mừng ngày quốc tế phụ nữ
  => Chúng ta không còn nơi nào ẩn núp
  => Rèn luyện kiến tạo nguyên tố mới
  => Chỉ là một chuyến đi
  => 31 ngày rong chơi...172-173
  => 31 ngày rong chơi...174-175
  => Những sách nói về Châu Á..
  => Từ sữa bò đến sữa người
  => Thất bại đa văn hóa
  => Thực phẩm và phóng xạ
  => 31 ngày rong chơi... 176-177
  => 31 ngày rong chơi...178-179
  => Biết rõ hơn đôi chút...
  => Bonjour Việt Nam
  => Ứng dụng vàng trong y khoa
  => Chó tây chó ta
  => Hảy trân quý cuộc sống ngày hôm nay
  => Tóc tơ vàng
  => Thời trang Paris
  => 31 ngày rong chơi..180-181
  => 31 ngày P 182-183
  => Tình trạng chạy đua vũ khí..
  => Máy gia tốc hạt nhân
  => Có nên ăn chay hay không
  => 31 ngày rong chơi..184-185
  => Dồn điền đổi thửa ở Miền Trung và ĐBCL
  => Xử dụng kim loại đất hiếm
  => Bệnh than kinh niên
  => 31 ngày P 186-187
  => Nói láo hay nói thiệt
  => Tiến bộ ở ngành sinh học
  => Dồn điền đổi thửa Miền Trung
  => 31 ngày rong chơi 188-189
  => Cọ dừa Oil palm
  => Đăng cay ngọt bùi mùa phục sinh
  => Phát minh khoa học... P1
  => 31 ngày lang thang P 190-191
  => Du khách mang siêu khuẩn..
  => 31 ngày rong chơi 192-193
  => Ngừa ung thư tùy thuộc
  => Hiểu thế nào là Cửu huyền
  => Kỳ thị chủng tộc tại Canada
  => Vỏ khí hạt nhân - P 1
  => Vỏ khí hạt nhân . Phần 2 và 3
  => Phát minh khoa học từ bắt chước ... P2
  => 31 ngày P 194-195
  => Phải chăng chuyện động đất...
  => Thời trang Cali năm 2015
  => Nỗi khổ của phiến quân...
  => 31 ngày rong chơi 196-197
  => Mục và súc khác nhau thế nào
  => Tản mạn về tôm hùm Bắc Mỹ
  => Đã và sướng gì đâu
  => Anh hùng kín đáo...
  => Dã man, tàn nhẫn...
  => Nước và con người P1
  => Discreet hero - Vargas Llosa
  => 31 ngày P 198-199
  => Khi Bác sỷ bị ung thư não
  => Kỹ thuật sinh học Crispr
  => Nuôi dế làm thịt bíp tết
  => Chuyện ngày về
  => 31 ngày rong chơi miền Đất Phật. P 200-201
  => Xử dụng nọc độc nhện
  => Nước và con người P2
  => 31 ngày P202-203
  => Học trường quản trị...
  => Xém chết vì rượu
  => Nghiên cứu phát triển Phú Quốc
  => 31 ngày rong chơi...204-Hết
  => Tìm hiểu sinh thái nhân văn
  => Động đất tại Nepal
  => Tiến bộ khoa học - Phần 2
  => Chó và người
  => Chào đón ngày lễ Mẹ
  => Ông uông bà chê
  => Bình thường mới ở Trung Quốc
  => Phim Cô Bé Lọ Lem
  => Cải tổ đại học ở Trung quốc
  => Chấm dứt cải cách ở TQ ?
  => Vô thường - Vô ngã
  => Thách thức thực sự...
  => Khi cao niên mất ngủ
  => Bí mật về xác ướp thú vật ở Ai Cập
  => Chấm dứt cải cách ở Trung Quốc - P2
  => Đụng tường
  => Nướng vỉ, nướng sắt và hội chứng BBQ
  => Thách thức thực sự ở Thái Bình Dương
  => Trường sinh bất tử
  => Ăn nhiều muối và bệnh tăng huyết áp
  => Vùng thiên nhiên Bình Trị Thiên...
  => 20 điều biết hơn..
  => Thư của GS Tôn Thất Trình
  => Hoa Kỳ khảo cứu...
  => Vần đề chủng tộc ở Trung Quốc
  => Bán ảo tưởng
  => Trận động đất sắp tới xảy ra ở đâu
  => VN muốn mua ...
  => Bia Việt Nam - Phần 1
  => Ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Listeria
  => Tại hải ngoại dân nghỉ hưu hay làm gì?
  => Bệnh kém trí nhớ
  => Thuốc kháng sinh
  => Khi cơm chẳng lành canh chẳng ngọt
  => Bia Việt Nam - Phần 2
  => Non cao tuổi vẫn chưa già
  => Tìm hiểu về loài ong
  => Những bộ mặt mới về năng lượng ở Hoa Kỳ năm 2015
  => Thế giới loài hoa trong thi ca Việt
  => Tìm hiểu loài ong - Phần 2
  => Vui buồn ngày Lễ Cha
  => Một người cha tuyệt vời
  => GS Robert Barone
  => Bệnh cảm
  => Nguyên tố Uranium
  => Những bộ mặt mới ... Phần 2
  => Sức khỏe trong tay bạn
  => Khi tui nấu tui ăn
  => Bệnh cúm
  => Mừng hụt
  => Mồ hôi
  => Fast food hay fat food
  => Ngành khoa học dữ liệu
  => Sáu giờ ba mươi
  => Sao Diêm Vương
  => Báo Đất Việt phỏng vấn TS Trần Văn Đạt
  => Bệnh đậu mùa
  => Hội chứng viêm phổi Trung Đông Mers-CoV
  => Chất béo Trans rất nguy hiểm cho sức khỏe
  => Cha mẹ già hải ngoại
  => Chiến tranh tương lai - Phần I
  => Bệnh lao
  => Thịt chó thịt mèo
  => Chiến tranh tương lai - Phần 2
  => Việt Ba lô trên miền đất lạ
  => Bệnh Si đa
  => Tìm hiểu về loài ong - Phần 3
  => Bớt ăn thịt là tốt nhất
  => Sức mạnh mềm của Trung Quốc - Phần 1
  => Bệnh phong đòn gánh
  => Người Việt trồng lúa tại Camargue Pháp
  => Sinh tố B12
  => Cái ngàn vàng của cọp đực
  => Bệnh sốt rét tê liệt
  => Sức mạnh mềm Trung quốc -- Phần 2
  => Tôi có một ước mơ
  => Vợ chồng già lớp tuổi 70
  => Hố đen trong vũ trụ
  => Nội, Ngoại Mông ngày nay
  => Bệnh quai hàm
  => Chuyện khó nói của con kiki
  => Nước Lào ngày nay
  => Nghiện ngập - Phần I
  => Trai hay gái
  => Kiếp tha hương
  => Thèm chất ngọt và bệnh tiểu đường
  => Lycopene trong tomato là gì?
  => Dầu mỡ và sức khỏe
  => Du lịch Canada
  => Hip-hop - P 1
  => Bệnh ban đỏ
  => Nghiện ngập. Phần 2
  => Trời u ám
  => Hip-hop. Phần 2
  => Bệnh ho gà
  => Chúng ta biết gì về Pluto
  => Động đất cấp 9.2
  => Bễ mánh rồi
  => Nước Cam Bốt ngày nay
  => Thèm cơm
  => Bệnh sốt xuất huyết
  => Thời tiết bất thường năm 2015
  => Chúng ta biết gì về hành tinh Kepler-452b
  => Cam bốt ngày nay - Phần 2
  => Uống sữa bò có tốt cho sức khỏe không?
  => Niềm vui cao niên
  => Bệnh dịch tả
  => Hoa dại làm mù lòa
  => Thái Lan ngày nay - Phần I
  => Bệnh giun chỉ
  => Bệnh tâm thần
  => Bệnh nói láo
  => Bệnh đau gan C
  => Bàn tay lông lá của tập đoàn kỹ nghệ thực phẩm
  => Giải quyết lương thực trong hiện tại và tương lai
  => Nước Thái Lan ngày nay - Phần 2
  => Bệnh sốt Đức Rubella
  => Khuyên đừng uống rượu
  => Súp Vi Cá
  => Giải quyết lương thực ... Phần 2
  => Mã Lai Á ngày nay
  => Đời đẹp như mơ
  => Vai trò của sinh tố trong cơ thể
  => Mùa vu lan
  => Tôi phạm tội sát sanh trợ tử thú y
  => Giải quyết lương thực. Phần 3
  => Mã Lai Á ngày nay - Phần 2
  => Singapore ngày nay - P 1
  => Nhà máy phát điện không thải khí nhà kiếng
  => Gai cột sống
  => Mí mắt sụp một bên
  => Cẩn thận với thuốc thiên nhiên
  => Singapore ngày nay - P 2
  => Du Lịch Thánh địa
  => Bệnh Multiple Myeloma
  => Bệnh ngứa của người bơi lội
  => Đưa em lên đỉnh tuyệt vời
  => Chúng ta có thể đảo ngược lão hóa được không?
  => Lạm bàn phát triển tỉnh Đồng Nai - Biên Hòa
  => Thánh Địa Indein
  => Bệnh tuyến giáp trạng
  => Dược thảo và tác dụng phụ nguy hiểm
  => Nam nữ bình quyền
  => Long An - Phần I
  => Bệnh Paget
  => Trở lại Kalaw, Mayamar
  => Trồng nho độc đáo trên đất núi lửa
  => Việt nam trước nguy cơ nước biển dâng cao
  => Chuyện du học bằng ghe
  => Nước biển đang dâng cao trầm trọng
  => Long An - Phần 2
  => Hải phòng xưa và nay
  => Cá tôm sò ốc ăn sống được không
  => Ung thư máu
  => Tìm hiểu về loài kiến
  => Obama và Á châu
  => Hiện có bao nhiêu cây rừng trên thế giới
  => Bệnh viêm gan B
  => Bệnh suyễn
  => Nhiệm vụ của phổi
  => Hạnh phúc đối diện tử sanh
  => Xã hội đen
  => Nạn phá rừng hiện nay trên thế giới
  => Nhức đầu
  => Bệnh lao bò
  => Ngày tàn của thuốc kháng sinh
  => Áp dụng biến đổi di truyền sản xuất thuốc trị ung thư
  => Chất béo trong máu
  => Nghĩ về tâm từ và nhân ái
  => Xã hội đen Nhật
  => Tại sao sâu keo bài tiết phân lên đọt bắp
  => Ho
  => Guayule
  => Không có chết, không có sợ
  => Hảy an nhiên trong tỉnh thức
  => Tảo xanh có thể trị mắt mù
  => Hảy nhìn Trung quốc Tập Cận Bình làm gì?
  => Xã hội đen Nhật - Phần 2
  => Bệnh thống phong
  => Palm oil và sự mất dần rừng nhiệt đới
  => Đạp xe, một cái mode đang lên tại hải ngoại
  => Trứng gà tại...
  => Uống cà phê chiều tối và giấc ngủ
  => Kỷ thuật - Technology ngày nay là gì đây ?
  => Bịnh Đính Xương
  => Virus influenza
  => Chồng giận thì vợ bớt lời
  => Thế giới chấm dứt phá rừng vào năm 2030
  => Kỷ thuật - Phần 2
  => Cần sa
  => Bệnh mắc toi
  => Ông đi đường ông, tui đường tui
  => Vua Quang Trung vị anh hùng dân tộc
  => Săn heo rừng ở Phi Châu
  => Bải biển Silicon Beach Nam Cali
  => Thoái vị của xương
  => Bác sỉ thú y nói chuyện về gạo
  => Nạn đói đang hoành hành thế giới do thất mùa
  => Trần Hưng Đạo đánh tan quân Nguyên - Mông
  => Mi Nô và tôi
  => Tương lai thực phẩm
  => Bệnh vẩy nến
  => An toàn vệ sinh thực phẩm trên thế giới, một ảo tưởng
  => Nắng mưa là bệnh của trời
  => Đổi đời
  => Nhớ về đồng nghiệp xưa
  => Tỉnh Vân Nam - Phần 1
  => Bệnh loãng xương
  => Lê Lợi đánh thắng quân Minh
  => Gió đã xoay chiều: cỏ ngọt Stevia
  => Chuyện tám trứng
  => Cỏ cây cũng biết phỉnh lừa
  => Sông ngòi Miền Trung
  => Tỉnh Vân Nam - Phần 2
  => Bệnh Giang mai
  => Trồng lúa cổ truyền - P 1
  => Về những phản hồi II
  => Áp dụng sinh học di truyền vào công nghệ thẩm mỹ
  => Chữ Tâm trong văn học Việt
  => Molly
  => Tình Quảng Tây - Phần 1
  => Trồng lúa cổ truyền - Phần II
  => Chuyện hưu nai
  => Tại sao động vật chọn sắc đẹp làm tiêu chuẩn chọn bạn tình
  => Tỉnh Quảng Tây - Phần II
  => Triệu chứng tiên khởi bệnh gan
  => Phát triển trồng lúa nước thời cỗ đại - Phần 1
  => Nhứt vợ nhì trời...
  => Khoa học có khả năng làm trẻ hóa con người
  => Con Thắm
  => Bản nhạc mùa hè
  => Tỉnh Quảng Đông - Phần 1
  => Bịnh tiểu đường
  => Trồng lúa nước thời cỗ đại - Phần 2
  => Cá salmon tại Bắc Mỹ
  => Phỉnh gạt để sinh tồn
  => Thần dược
  => Quảng Đông - Phần 2
  => Bệnh ung thư
  => Đông Tây Tam kiệt
  => Trồng lúa cỗ truyền thời Bắc Thuộc - P 1
  => Loài động vật thủ đoạn lưu manh
  => Hiện tượng thực phẩm chức năng
  => Xa kê Nhật ngày nay
  => Chập chờn bóng ma
  => Hai kiểu trang sức thiếu nữ Âu Mỹ thời nay - Phần 1
  => Ngôi nhà ma
  => Bệnh phong cùi
  => Trồng lúa cỗ truyền - Phần 2
  => Hai kiểu trang sức ... Phần 2
  => Tui làm "Chuyên Gia" ở Phi Châu
  => Tản mạn về thịt bò thịt trâu
  => Bình trữ điện
  => Bệnh tim
  => Bộ óc trẻ sáng lạng nhất năm 2015
  => Tui làm "Chuyên Gia" ở Phi Châu - P 2
  => Nên chọn thịt đỏ hay thịt trắng
  => Cầu Mỹ Lợi và kinh tế Gò Công
  => Bình trữ điện - Phần 2
  => Bệnh sốt rét
  => Bệnh giời ăn
  => Chào đón ngày tử tế 13 tháng 11
  => Phát triển trồng lúa cải tiến thời Pháp thuộc- P 1
  => Áp dụng siêu-vi-thể kim loại trong canh tác hoa màu
  => Tui làm "Chuyên Gia" - Phần 3
  => Pê Ru
  => Tuyến não thùy
  => Phát triển trồng lúa cải tiến thời Pháp thuộc - P 2
  => Về hưu mới thấy cuộc đời đáng yêu
  => Làm sao tế bào "nói chuyện" với nhau
  => Brooklyn
  => Từ căm thù chính mình đến hận thù kẻ khác
  => Medulla Oblongata
  => Khôi phục rừng ngập măn Kiên Giang
  => Ki Ki
  => Biến đổi khí hậu toàn cầu - P 1
  => Nước Miến Điện
  => Nhân biến cố Paris nghĩ về tâm an trong nghịch cảnh
  => Biến đổi khí hậu - Phần 2
  => Con chim con
  => Nước Miến Điện - Phần 2
  => Nhớ về xứ Mali
  => Tai biến mạch máu não
  => Muốn tới đâu thì tới
  => Biến đổi khí hậu - Phần 3
  => Nấm thông đỏ Nhật Bổn
  => Bạch huyết cầu
  => Thuốc phê captagon
  => Biến đổi khí hậu - Phần 4
  => Tại sao LA lại mất hết nhuệ khí kinh tế so với SF
  => Túi Mật..
  => Thế hệ sandwich VN tại hải ngoại
  => Tại sao đàn bà sống lâu hơn đàn ông?
  => Cập nhật vũ trụ
  => Cá hồi sửa đổi di truyền
  => Khuyến mãi xanh hay tẩy não xanh
  => Tại sao có nhiều bệnh xuất hiện theo mùa
  => Sản xuất lúa hiện đại - Phần 1
  => Dây thanh âm
  => Béo phì
  => Sản xuất lúa hiện đại - Phần 2
  => Nước lạnh nước mát tuyệt vời
  => Thuốc mới trị chứng đau nhức
  => Giấc mơ con đường tơ lụa mới
  => Trà sữa
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian
  => Tai hại của độc canh một giống thuần chủng
  => Vài câu chuyện tiến bộ kỷ thuật
  => Cái lưởi
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian - Phần 2
  => Nhà Tây Sơn
  => Tầm quan trọng của giáo dục và khuôn mẫu
  => Vài câu chuyện tiến bộ kỷ thuật ... Phần 2
  => Yếu tố môi trường gây ung thư
  => Con mắt
  => Thiên đường tại thế đâu xa
  => Chú Hai Nhân
  => Nhà Tây Sơn - Phần 2
  => Tiến bộ kỷ thuật - Phần 3
  => Làn da
  => Từng ngày một
  => Chừng nào cả vũ trụ nổ tan tành
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian - Phần 3
  => Rượu vang ngày nay
  => Tiệc tùng cuối năm ăn vô biết liền
  => Triễn vọng kỹ thuật năm 2016
  => Đôi môi
  => Mất ngủ
  => Bệnh tim mạch
  => Tiên đoán khí hậu năm 2016
  => Công ăn việc làm tương lai thế giới
  => Người Việt hải ngoại nghĩ gì về bệnh tiểu đường
  => El Nino ảnh hưởng vào đời sống như thế nào
  => Cập nhật hiểu biết "mới" từ năm 2016
  => Năng lượng cơ thể
  => Giấc Ngủ
  => Từ Darwin đến H5N1
  => Khả năng biến đổi hành vi qua ức chế gen
  => Cập nhật hiểu biết mới
  => tuổi trưởng thành
  => Norovirus trên du thuyền
  => Ảnh hưởng của El Nino vào sản xuất ngũ cốc
  => Dân Hoa Kỳ uống rượu thay thế sâm banh nào?
  => Công nghệ ô tô điện
  => Ung thư
  => Lúa gạo qua văn hóa - P4
  => Nước Úc - cập nhật
  => Tâm sự cuối năm
  => Vài khám phá mới cho nông nghiệp
  => Bệnh lẫn
  => Giấc mơ làm giàu
  => Bổ sung bảng hóa học tuần hoàn
  => Đừng nên uống bia....
  => Rượu và sức khỏe
  => Sản xuất và thương mại lúa gạo
  => Phát minh ở đầu thế kỷ 21
  => Lúa gạo qua văn hóa dân gian- P 7
  => Món mặn ngày xuân
  => Biến đổi khí hậu và con người
  => Bạn biết gì về Facebook. Phần 1
  => Ngừa ung thư bằng thực phẩm
  => Bạn biết gì về Facebook. Phần 2
  => Sông ngòi miền Cao Nguyên Việt Nam
  => Một kỷ niệm dạy Lịch Sử
  => Ung thư làm sụt cân
  => Burundanga là gì
  => Mẹo vặt tránh táo bón
  => Dinh dưỡng cơ thể
  => Chuyện tình Bìm và Bip
  => Nhà ơi! Tôi gọi mình là nhà tôi
  => Khoa học tiến bộ như thế nào trong 20 năm tới
  => Có những giấc mơ
  => Phải chăng đây là một chuyện giả tưởng
  => Tỏi
  => Vũ khí Laser của Hoa Kỳ
  => Chiến tranh và hòa bình của Leo Tolstoi
  => Hồi tưởng biến cố sóng thần Fukushima
  => Có loại cholesterol nào tốt cho sức khỏe?
  => Cần sa y khoa
  => Atmospheric aerosol và sự thay đổi khí hậu
  => Môi trường và các vấn nạn ở VN
  => Chuyện bếp núc và kẻ thù vô hình
  => Hong Kong
  => Tôi tốt nghiệp trường làng
  => Chuyện nhà quê
  => Liệu pháp miễn dịch trị ung thư
  => Coi chừng chó tại phi trường Canada
  => Sinh thái Đồng Bằng Cửu Long
  => Thiên đường trốn thuế
  => Tại sao chúng ta cần ngủ
  => Sông ngòi miền Bắc Việt Nam
  => Chuyện vui vơ chồng
  => Tuổi già và niềm vui ảo
  => Đương đầu với hiện trạng xấu dần của ĐBCL
  => Thời trang Cali 2016
  => Trình diễn thời trang Cali - Phần 3
  => Yogurt
  => Trở lại Kalaw(tt)
  => Chào mừng Ngày lễ Mẹ
  => Độc hại của đường fructose
  => Trồng cao su thiên nhiên
  => Thủy triều và con người
  => Hai trái cây kỳ diệu
  => Phán xét người
  => Tổ chức quản lý và giáo dục NN Việt Nam
  => Trở lại K
  => Tổ chức quản lý và giáo dục NN - Bài 2
  => Biết ăn gì đây hở trời
  => Thực vật là nhà toán học tài ba
  => Hạnh nhân nhiệt đới - cây bàng
  => Trận tử chiến giữa kiến vàng và kiến hôi
  => Người mang tim heo
  => Cây trái nhàu - Noni
  => Vận động thường xuyên và sức khỏe
  => Thực vật và con người
  => Liên hệ giữa ung thư và điện thoại di động
  => Bông hồng xanh dương
  => Bắn chim
  => Kính chào sư phụ trong ngày lễ cha
  => Món ăn đặc sản địa phương VN
  => Chuyện vui về ngày lễ cha ở hải ngoại
  => Dùng tế bào gốc chửa trị đột quỵ
  => Hiện thực mới của Nhật
  => Tại sao gạo tím đen ...
  => Thay đổi chánh sách Nhật
  => Nghĩ về tuổi thọ
  => Tế bào -B hay không tế bào -B
  => Hạnh phúc 2.0*
  => Molly nhà tôi bị bịnh rồi !
  => Khám tổng quát
  => Bệnh bao tử
  => Bệnh viêm
  => Thằng Cà Quẹo
  => Resveratrol
  => Ngộ độc thực phẩm
  => Cá mập
  => Resveratrol - Phần 2
  => Hội chứng trống ổ
  => Đối kháng thuốc trụ sinh
  => Coi chừng chó dữ
  => Các mặt trăng
  => Tiến trào vì sao TZO
  => Từ hận chính mình đến câm thù kẻ khác
  => Sâm ngoại quốc và sâm VN
  => Bệnh bạch cầu
  => Tình Cầm
  => Bệnh lú lẫn Alzheimer
  => Lỗ đen
  => Giải thoát
  => Mùa vu lan...
  => Đạo thờ Bà
  => Cập nhật tiến bộ thiên văn
  => Cao nguyên phố núi ..Phần 1
  => Tỉnh Hải Nam
  => Cao nguyên phố núi - P2
  => Bênh ZiKa
  => Môi trường không khí
  => Bệnh EboLa
  => Thảo mộc - 1
  => Chém cha cái khó
  => Tham dự MeKong...
  => Thảo mộc và tâm linh 2
  => Thão mộc và hành vi P3
  => Bệnh Dịch
  => Đại dương và biến đổi khí hậu
  => Đạo đức và di truyền học
  => Giáo Sư Phạm Hoàng Hộ
  => Tưởng nhớ Giáo sư Phạm Hoàng Hộ
  => GS Phạm Hoàng Hộ 1929-2017
  => Điếu văn lễ tang GS PH Hộ của TDH
  => Điếu văn của GS Trương trong tang lễ GS PH Hộ
  => Những năm ảo vọng- Giáo Sư....
  => Sản xuất&Thương mại lúa gạo...
  => Duyên nợ với quê hương
  => Chuyện gạo lứt muối mè
  => Ba thê, núi sập...
  => Những đứa con tinh thàn
  => Ba Thê, Núi Sập cung đường...
  => Sức khỏe và tuổi già
  => Sức khỏe và tuổi già P2
  => Sức khỏe và tuổi già P3
  => Hải đảo Haiti và tôi
  => Bỏ cái tật ghiền
  => Sức khỏe và tuổi già P4
  => Rừng và con người
  => Mùa lễ ăn kiêng Phục Sinh
  => Hiện trạng rạn san hô...
  => Hydropower and....
  => Cách mạng kỹ thuật ...
  => Hydropower ...P2
  => Cách mạng kỷ thuật sinh học P2
  => Cách mạng công nghệ...P3
  => Biển và con người
  => Cách mạng công nghệ...P4
  => Cách mạng kỷ thuật 5
  => Biễn và con người P2
  => Cách mạng kỹ thuật...P6
  => Cách mạng kỷ thuật sinh học P7
  => Cách mạng kỹ thuật sinh học P8
  => Thầy Thái Công Tụng
  => GS Thái Công Tụng:-Rừng lá phổi....
  => Cực đoan và di truyền
  => Ngỡ lòng miǹh là rừng
  => Bài phát biểu trong tang lễ...
  => Đức tin và di truyền
  => The nao la 4D trong toan cau hoa
  => Môi trường là gì
  => Các đại tuyệt chủng sinh vật ...
  => Nữ khoa học gia Tara VanToai ...
  => Yes We Can
  => Nhà maý điện nhiệt hac̣h
  => Moi truong va suc khoe
  => Nha may nang luong nhiet hach
  => Tình trạng sản xuất lúa gạo...
  => Mùa gió chướng
  => Ăn Tết ngày xưa
  => Chó tiến hóa thành bạn thân của người
  => Hoa và mùa Xuân trong thi ca Việt
  => Làm sao để sống thọ
  => Chuyện nhà quê -MPM
  => Coffea Arabica
  => Nguồn gốc lúa Á Châu
  => Người Mẹ can cường
  => Madrid, mùa thu trong mắt ai ...
  => Tiến triẻ̉n liệu pháp miễn dịch trị ung thư
  => Tiến triển liệu pháp miển dịch trị ung thư. Phần 2
  => Bạn biết gì về ung thư
  => Những vị ân sư...
  => Bạn biết gì về ung thư
  => Khi Mẹ hơn trăm tuổi
  => To say Hello, Việt Nam
  => Hoa mai và Mùa Xuân trong thi ca Việt
  => Hoa và Mùa Xuân trong Thi Ca Việt
  TRANG BẠN VIẾT
  TRANG THƠ
  SƯU TẦM ĐIỆN BÁO
  GIẢI TRÍ
  ẨM THỰC
  ĐẶC SAN
  Xuân Bính Thân
  Đặc san xuân Đinh Dậu
  upload
  ảnh Phú Quốc
Sâm ngoại quốc và sâm VN
7/8/2016

Sâm ngọai quốc và sâm Việt
GS Tôn Thất Trình

 

               A- Sâm thế giới

                 Sâm, trên thế giới tiếng Anh là Ginseng, ( tiếng Triều Tiên – Cao ly là Insam , tiếng Nhật là Ninjin, tiếng Tàu là Renshen), một trong 11 lòai cây cỏ đa niên mọc rất chậm, rễ đầy thịt- fleshy roots, thuộc tông chi-genus Panax họ thực vật Araliaceae. Theo Wikipedia, chỉ tìm thấy sâm ở Bắc Bán Cầu ( phần lớn ở Bắc Hàn, Mãn Châu –Bắc Trung Quốc và miền đông Xi Bê Ria –Tây Bá Lợi Á ), điển hình ở những xứ khí hậu lạnh lẽo. Lòai Sâm Việt Panax vietnamiensis, khám phá ra ở vùng núi Ngọc Lĩnh( hay Ngọc Linh), tỉnh Kontum là loài ginseng cực nam nhất biết được. Đặc điểm của ginseng là chứa các hợp chất ginsenosides. Ginseng Tây Bá Lợi Á, tên khoa học là Eleutherococcus senticosis một lọai cỏ thích nghi tông chi củsâm- adaptogenic herb, cùng họ thực vật với 10 lòai ginseng khác, nhưng không chứa hợp chất ginsenosides mà chứa eleutherosides;đồng thời rễ sâm Tây Bá Lợi Á cứng nhưgỗ, không chứa thịt mềm.

         Thực tế chỉ có hai lòai sâm được công nhận chính thị là ginseng thực sự:đó là các giống thuộc lòai Sâm Á Châu - Asian Ginseng ở Mãn Châu hay ởNam - Bắc Hàn tên khoa học là Panax ginseng và lòai Sâm Bắc Mỹ Châu-North American Ginseng ( hiện nay chưa phân ra giống – varieties) tên khoa học là Panax quinquefolius. Tuy rằng Sâm notoginseng tên khoa học là Panax notoginseng cũng được nhiều nhà khoa học và các nhà dùng cây cỏ làm thuốc mỗi ngày mỗi được kính trọng và liệt vào nhóm sâm thực sự ( sâm Việt Ngọc Lĩnh chăng ? Từ ginseng phụ thêm vào từ Panax hay được dùng chỉ mọi lòai Panax, nhưng không được kiểm sóat kỹ lưỡng, cho nên dân gian đều gọi chúng là sâm– ginseng cả. Chúng có thể cùng học thực vật, dạng cây giống nhau, mùi vị hay đặc tính cũng có thể giống nhau.
Aa- Các cây sâm – ginseng Panax

        I- Sâm thực sự, sâm chính thị hay sâm thương mãi . Tất cả đều thuộc họ Araliaceae .
1- Cây tên khoa học là Panax ginseng hay P. shenseng ( tên cũ ), thường được gọi là sâm Á châu như sâm Tàu , sâm Cao Ly , Hồng sâm ( Jenshen hay Hong Shen) và sâm Shengshai. Nguyên thủy tìm thấy ở Đông Bắc Trung Quốc vàĐông Nam Nga. Đây là những giống sâm đã được sử dụng ở Trung Quốc từ 3000 đến 5000 năm tùy theo sách vỡ.

2- Cây tên khoa học là Panax quinquefolius, thường được gọi là sâm Bắc Mỹ, như sâm Canada, sâm Bắc Hoa Kỳ, Tàu gọi là Shang hay Xi Yang shen - Tây Dương sâm . Nguồn gốc ở Đông - Bắc Mỹ châu từ các bang - xuống miền tận bang . Được dân da đỏ Bắc Mỹ sử dụng tương đương như Panax ginseng.

3- Cây tên khoa học là Panax notoginseng là sâm notoginseng. Nguồn gốc ở Tây Nam Trung Quốc và ở Việt Nam. Càng ngày càng được ưa chuộng làm thuốc Nam hay thuốc Bắc. Đặc biệt làm thuốc bổ máu – blood enhancement và chứa nồng lựợng ginsenocide cao.

II - Các cây ginseng khác. Tuy mọi cây đều thuộc tông chi Panax, họAraliaceae , nhưng định danh còn rất bấp bênh trên phương diện phân lọai thực vật -taxonomy , ngọai trừ lòai P. trifolius.
1- Cây tên khoa học là Panax japonicus, là sâm Nhật. Còn gọi là sâm tre – bamboo ginseng, tên Tàu là Zhujiesen, Chu- chien-jenshen, tên Nhật là Tikusetuninzin. Nguồn gốc từNhật đến Ấn Độ. Lòai này ít khi sử dụng, chỉ thấy ở một vài nơi.          

Zhu Jie Sheng sâm
         2- Cây tên khoa học là Panax pseudoginsen là sâm Tienchi của Tàu, còn được gọi là Chai – jen-shen. Nguồn gốc miền Tây Trung Quốc và Sapa – Việt Bắc ( Sâm Sapa ?) Cũng rất ít khi dùng.
Các lòai cũng gọi là sâm sau đây, chưa bao giờ bán ra thị trường cả :
3- Cây tên khoa học là Panax stipuleanatus, là sâm Pingbiann hay sâm Bình bình - Ping ping. Nguồn gốc miền Tây Trung Quốc hay Bắc Việt ( ?).
4- Cây tên khoa học là Pax trifolius hay là sâm lùn – dwarf ginseng. Nguồn gốc ở Đông Bắc Mỹ Châu. Rễhình cầu nhỏ như là sâm Hoa Kỳ, không có giá trị làm thuốc.
5 – Cây tên khoa học là Panax zingiberensis, hay sâm cũ gừng, tên Tàu là Sanqi ginseng, Chaing - Chuang , ginger shape ginseng. Nguồn gốc miền Tây Trung Quốc và Bắc Việt( ? )
Các cây lòai sâm khác không bao giờ thấy bán ở thịtrường thương mãi, tên khoa học như : Panax sinensis, Panax major, Panax bipinnatifidus, Panax omeiensis, Panax wangianus.

Ab - Các lòai cây bà con ( gọi sai tên là sâm )

          1- Cây tên khoa học là Eleutherococcus senticosis, họAraliaceae là sâm Tây Bá lợi Á, hay Eleuthro ginseng, Ciwujia. Nguồn gốc miền Đông Nga, Đông Bắc Trung Quốc , Bắc Nhật. Đặc tính tương tự nhóm ginseng, nhưng không có đặc tính của sâm thực sự .
2- Cây tên khoa học là Acanthopanax sessilifloris, họAraliaceae là sâm Wujia , sâm Wujia gai – thorny. Tìm thấy ở Trung Quốc . Bà con với các lòai cây Panax spp., nhưng không có các đặc tính của ginseng.
3- Cây tên khoa học là Aralia nudicaulus ( có nhiều lòai tên khác …. ) , cũng họ Araliaceae là sâm hoang dại- wild ginseng hay sarsaparilla. Nguồn gốc Bắc Mỹ Châu. Bà con với sâm các lòai Panax spp., nhưng khác đặc tính.
4- Cây tên khoa học là Echinopanax horridum hay Oplopanax horridus, họ Araliaceae là sâm bang Alaska – Hoa Kỳ, còn gọi là sâm Qủi sứ - Devils Club, sâm NúiĐá- Rocky Mt. Tìm thấy khắp mọi vùng ẩm ướt miền Tây - Bắc Bắc Mỹ Châu. Bà con với ginseng các loài Panax spp., nhưng khác hẳn đặc tính . Đây là một lòai cây dân da đỏ địa phương dùng làm thuốc.

Ac- Sâm dõm – sâm giả mạo, bất lương. Không bà con chi hết với các lòai gingseng và cũng không thuộc họ thực vật Araliacea -họ Đinh Lăng
1- Pfaffia paniculata hay P. iresinoides, thuộc họ Rau Dền Amaranthaceae. Đây là sâm brasil- brasilian ginseng Suma hay sâm Nam Mỹ Châu. Nguồn gốc Brasil. Không dính dáng gì tới ginseng cả và đặc tính hóa học cũng khác hẳn.
 

Sâm Ba tây
           2- Withania somnifera , thuộc họ cà - khoai lang Solanaceae. Đây là sâm Ấn Độ- Indian ginseng Ashawangandha hay sâm Ayurvedic, Xơ ri Mùa Đông - Winter Cherry. Nguồn gốc Ấn Độ. Đã sử dụng làm thuốc Ayurvedic. Không bà con chi về thực vật với ginseng cả . Và cũng không có đặc tính hóa học của ginseng .
3- Lepidium meyenii, họ Thập tự Cruciferae.Đây là sâm Rặng núi Andes – Nam Mỹ Châu, còn có tên là Maca. Nguồn gốc xứ , trên các đỉnh cao hơn 4000 m. Không dính dáng gì tới ginseng và cũng không có đặc tính hóa học của ginseng.
4- Rumex hymenosepalus , họ Rau Răm Polygonaceae. Đây là sâm đỏ hoang dại Mỹ Châu –Wild red American ginseng , Wild red desert ginseng ; còn có tên là Canagre hay Tanner dock. Nguồn gốc Trung Nam Mỹ Châu. Không dính dáng và không có đặc tính hóa học của ginseng.
5- Pseudostellaria heterophylla, họ cẩm chướng Caryophyllaceae.Đây là Sâm Hòang tử - Prince ‘s ginseng hay Tai ze shen. Nguồn gốc Trung Quốc. Không dính dáng gì và cũng không có đặc tính của ginseng .
6- Angelica sinensis , họ cà rốt hay hoa hình tán Umbelliferae. Đây là sâmĐàn bà – women’s ginseng . Còn có tên là Dong quai, Dang gui hay Tang kwai. Nguồn gốc
Trung Quốc. Không dính dáng và cũng không cóđặc tính của ginseng.
7 – Codonopsis pilosula, họ hoa chuông Campanulaceae. Đây là sâm con hoang , sâm kẻ nghèo, sâm giả, Dang shen. Nguồn gốc Trung Quốc: rất nhiều người cho nó có ảnh hưởng tương tự sâm Á Châu, giá rẽ hơn sâm thực sự. Tuy nhiên không dính dáng và cũng không có đặc tính hóa học của ginseng.
8- Adenophora polymorpha, họ hoa chuông. Đây là sâm giả - false ginseng. Nguồn gốc Trung Quốc. Không dính dáng và không có đặc tính của ginseng.
9 – Caulophyllem thalictroides, họ Mã Hồ Berbedaceae. Đây là Sâm Xanh Dương - Blue Ginseng . Nguồn gốc Bắc Mỹ Châu. Không dính dáng và không có đặc tính của ginseng .
B - Sâm Việt

Cây sâm tông chi – genusPanax , họ thực vật Đinh Lăng Araliaceae, ở Việt Nam GS Phạm Hòang Hộ đã liệt kê ra 4 lòai địa thực vật có căn hành, cỏ bò, có 5 lá phụ:

1 – Sâm Việt, tên khoa học là Panax vietnamensis Dung&Grushv., một lòai cỏ đa niên địa thực vật, cao đến 1.1 m. Căn hành – rhizome 3.5 cm. Hoa màu lục vàng rộng 3- 4mm. Trái đỏ to 7-10 mm. Mọc ở rừng hoang Gia Lai – Kontum, thường cũng có tên là sâm Ngọc Lĩnh ( ? ). Không rỏ loai sâm Việt Ngọc Lĩnh có được xếp hạng lại thuộc loài Panax notoginseng hay không ? Có nồng lượng ginsenocides ( Saponins ) cao bao nhiêu, đến 5% không ) và bao nhiêu lọai ginsenocides ( lòaiPanax quinquefolius có 29 lọai ginsenocides khác nhau ,loài Panax ginseng có 20 lọai khác nhau … )

Nhân sâm Ngọc Lĩnh
                2- Sâm Nhật, tên khoa học là Panax japonica Mayer cũng là một lòai cỏ đa niên địa thực vật. Căn hành màu vàng vàng, mang thẹo ở thân sinh. Mọc ở Kontum, Lang bian

3- “Giả” Sâm hay Sâm Sapa, tên khoa học là Panax pseudoginseng Wall, một địa thực vật đa niên, căn hành hình trụ nơi có nhiều thắt dài 10 -15cm, rộng 1cm. Thân cao 20 – 30cm khi sinh. Lá không lông. Trái tròn tròn 4x5 mm, mọc ở rừng thưa caođộ 1500m, nhiều ở vùng Sapa.

4 – Sâm Hai lần Kép, tên khoa học là Panax binnatifidus Seem. Một địa thực vât đa niên, căn hành ốm dài, cho ra ở phần phù lên, chồi- thân mới đặc sắc . Lá cũng không lông. Trục phát hoa dài 15- 20cm , tán có đến 20 30 hoa. Trái đỏ. Tìm thấy ở dãy núi Hòang Liên Sơn

Các tông khác họ Đinh Lăng ở Việt Nam, mang tên khoa học có ghép từ ngữ panax nhưng không là địa thực vật, cỏ căn hành như lòai Song Đinh Diplopanax stachynanthus là môt đại mộc cao to 10- 12m ; các lòai Đại Đinh Macropanax ( đại mộc như M . dipermus ; M. Schmidii, M . simplicifolius …) hay tiểu mộc M. Skvortisovvii, M. sessilis, M . baviensis …), các lòai Diên Bạch Dendropanax ( cũng họặc là đại mộc như D. confertus cao từ 2 đến 20m, D. petelotii cao 10 15m , … hay tiểu mộc như D. Poilanei, D. venosus ) v.v…

C- Vài điểm cần biết rỏ hơn về sâm

Vậy chớ Ginsenocides là gì đây ?

Gincenocides là một nhóm hóa chất thực vật –cây cỏ gọi là saponins, tìm thấy ở nhiều lòai - giống cây cối. Saponins ở sâm ginseng được gọi là ginsenocides. Trung bình các mẩu đem thử nghiệm chứa từ 1đến 5 % ginsenocides. Ginseng Á Châu hay Ginseng Bắc Mỹ Châu chứa những nồng lượng ginsenocides khác nhau ở cấu tạo, cho nên chúng hơi khác biệt nhau, nhưng đặc tính chúng gần như nhau. Các lọai ginsenocides sâm Bắc Mỹ tuy lớn hơn ở sâm Á Châu, nhưng điều này không có nghĩa là sâm Bắc Mỹ tốt hơn sâm Á châu, vì rằng sự phân phối của từng cá nhân genocides một rất quan trọng. Chẳng hạn Rb1 rất cao ở sâm Bắc Mỹ so với sâm Á Châu. Rg1 không có ở sâm Bắc Mỹ, chỉ chứa số lượng ginsenocide này không đáng kể. Rg1 tuồng như có hóa học kích thích ở sâm Á Châu, làm cho sâm Á Châu có giá trị y khoa lớn hơn sâm Bắc Mỹ .
Số lượng các lọai ginsenocides nhiều hơn ở sâm Bắc Mỹ được xem là hóa học có trách nhiệm giúp cho thân thể con người chống chọi lại được căng thẳng - stress, như những gen thích nghi – adaptagens, làm thân thểthích nghi với các căng thẳng khác nhau.

Lẽ dĩ nhiên là tỉ lệ ginsenocides thay đổi tùy mỗi lọai sâm. Tuổi tác rễ sâm, cách nào hay nơi nào trồng sâm, phần rễ sử dụng, thành phần cấu tạo di truyền của hột cây sâm cũng như mỗi lòai sâm, thảy đều có nhiệm vụ. Phải nghi ngờtuyên bố sản phẩm sâm chứa nhiều đến 6% ginsenocides, trừphi đã ghi rỏ là chúng được bổsung thêm một cách nhân tạo và ghi rỏ ở nhãn hiệu là đã bổ sung, tăng cường -enhanced, hay chỉ dẫn đây là một sản phẩm “ bảo đảm uy lực – guaranteed potency” .
Tiêu chuẩn cho người mua

Rễ sâm tăng thêm gía trị với tuổicây, phẩm chất và hình dạng. Dân Á châu thường gán thêm cho từ sâm từ nhân ( người ), cho nên nhân sâm nào giống dạng người hơn thì lại cao gía hơn, khi bán ra củ sâm tòan cả củ ( + rễ quanh củ ). Truyền thống mua sâm bằng cách xét đến tuổi củ, màu sắc, kích thước, hình dạng, cấu tạo, phân lọai phẩm chất, mắt nhìn không thấy bệnh cây nào cả và mùi vị củ sâm.

Các từ ngữ dùng lựa sâm
Hồng sâm ( sâm đỏ - red ginseng)
Rễ( củ ) sâm các giống lòai Sâm Á Châu Panax ginseng thường hay được chế biến bằng cách đun hơi nước và sấy khô để sản xuất ra hồng sâm. Hồng sâm không phải là một giống hay lòai cây sâm riêng biệt, như chúng ta hay lầm tưởng. Biến chế củ thành sản phẩm màu đỏ bằng cách đun hơi nước – steaming từ 8 đến 10 tiếng đồng hồ ở nhiệt độ khỏang 1050 C. Củ sau đó được sấy khô và bán hòan tòan cả củ rễ hay chế biến thêm thành trà ( chè sâm ), viên cáp sun, lát …Khi bán luôn cả cũ rễ thì được phân chia ra ba hạng: củ thiên, củ địa và củ tốt. Mỗi hạng lại chia ra thành 9 thứ hạng kích thước, tổng cọng là 27 hạng ( và thứhạng ). Củ rễ các lòai ginseng khác cũng có thể biến chế như vậy, nhưng trong thị trường chưa thấy phát triễn điểm này .
Nhân Sâm Trắng của Tàu- China White Ginseng
1- Các sâm Á Châu Panax ginseng trồng ở Trung Quốc khôngđược biến chế thành Hồng sâm và được sấy khô bình thường ở không khí trời hay ở một lò sấy đều được gọi là Sâm Tàu Trắng- China White. Chúng được phân ra làm nhiều hạng và đó là cách sâm Á Châu thường được bán ra ở Trung Quốc.Ở Hoa Kỳ, sâm Tàu bán theo từng củ rễ hay ở các dạng biến chế khác.
1- Sâm Bắc Mỹ Panax quinquefolius trồng ở Trung Quốc thường được gọi tên một cách sai lầm như vậy . Đáng lý ra phải đơn giản gọi là“Sâm Bắc Mỹ trồng ở Trung Quốc” .


  Sâm trắng Á Châu hay Cao ly ( Triều Tiên )- Asian or Korean White Ginseng
Panax ginseng trồng ở Trung Quốc , Cao Ly hay Nhật Bổn mà không chế biến thành Hồng sâm đều được gọi là sâm trắng. Củ - rễ thường hay được cạo bớt hay lấy đi phần da lớp ngòai nhất mô – tissues củ rễ , làm chúng trắng thêm lên, khi sấy khô. Sâm ginseng Á châu bán tươi thuộc hạng này.

Sâm Bắc Mỹ- North American ginseng

            Panax quinquefolia là một trong hai lòaiPanax nguyên quán ở Bắc Mỹ Châu, nhưng chỉ có một lòai được thương mãi hóa. Sâm Bắc Mỹ lại phổ biến thông dụng ở Đông Nam Á Châu hơn là ở Bắc Mỹ Châu hay Âu Châu. Điều này đang dần dần thayđổi, khi nhiều dạng nó được phổ biến rộng rải hơn và hiểu biết rỏ hơn. Đối với những ai ưa dùng sâm, nó được xem là bổ sung cho Panax ginseng. Dân Mỹ xem là một lọai sâm “ mát lành” ( không kích thích nhiều ), trong khi sâm Á Châu lại được xem là lọai sâm “ nóng” ( hay nhiều kích thích ). Sâm Bắc Mỹ hay bán ra theo dạng cả củ rễ sấy khô , trực tiếp qua Á Châu .     

PHỤ TRÁCH BIÊN TẬP  
  VÕ THANH NGHI
vothanhnghiag@yahoo.com.vn
NGUYỄN THANH LIÊM
huunghi68dvb@yahoo.com


Địa chỉ liên lạc: thnlscantho.3@gmail.com

Sáng lập : Dr TRẦN ĐĂNG HỒNG

Đặc San:
Đặc san XUÂN CANH DẦN (2010)
Đặc san XUÂN TÂN MÃO (2011)
Đặc san XUÂN NHÂM THÌN (2012)
Đặc san XUÂN QUÝ TỴ (2013)
Đặc san XUÂN GIÁP NGỌ (2014)
Đặc san XUÂN ẤT MÙI (2015)
Đặc san XUÂN BÍNH THÂN (2016)
Đặc san XUÂN ĐINH DẬU (2017)

Đặc san "Lưu Bút Ngày Xanh I (2010)
Đặc san Lưu Bút Ngày Xanh II (2011)
Đặc san Lưu Bút Ngày Xanh III (2012)
 
https://www.facebook.com/groups/124948084959931/  
   
Advertisement  
   
=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=